- Тийм үү? Өнгө ч үгүй хар цагаан зураг юм болохоор нэг сүг сүүдэр шиг юмнууд харагддаг гэж хэлэх гэж байгаа юм байх гэж бодлоо гэснээ нэг их тасхийтэл цочмогхон инээгээд
- Худлаа, худлаа. Надад ч бас тиймэрхүү бодол төрдөг юм. Одоогийн та нарыг бодвол бид ч зорилгогүй шахам улс байсан шиг байгаа юм. 
- Яг тийм ч биш байх л даа. Зүгээр л, сургуулиа төгсөөд хаана ажиллах, тэр ч бүү хэл хэдэн төгрөгний цалин авахаа мэддэг байсан болохоор ирээдүй нь бараг харагддаг байсан байх. Одоо ч бид нэг л юу нь мэдэгдэхгүй нүүгэлтсэн хар юм руу орох гэж байгаа юм шиг л төсөөлөгддөг юм.
- Харин тэр тусмаа л сонирхолтой ш дээ. Тэгээд ч чиний хэлээд байгаа тэр нүүгэлтсэн хар юмыг чинь залуу нас гэж нэг сайхан юм л гэрэлтүүлж өгдөг юм даа. 
Ай даа! Залуу насаа гэж . . . гээд үгээ тасалж хэсэг байзнаснаа
- Юутай ч зүйрлэшгүй эд юм даа гээд нэг их урт санаа алдав. 
Бидний яриа огцомхон өрнөсөн шигээ гэнэтхэн нам болчихов. Гэрт, хурандаагийн хоолоо эвгүйхэн сорохоос өөр чимээгүй хэсэг сууцгаалаа.

Урд шөнө үнэхээр чанга хоносон бололтой. Чанга гэдэг нь хүйтэн гэсэн үг л дээ. Энэ жилийн өвөл миний санах бусад жилүүдийн өвлөөс илүүтэй хүйтэн эхэлж байгаа юм. Уг нь бол хонь мал, хашаа хороо, худаг ус гэхгүй хот газрын бидэнд өвлийн хүйтэн, зуны бороо, хаврын хавсрага нэг их хамаагүй мэт. Гэхдээ надад бол хамаараад байгаа юмаа. Яагаад гэвэл би нэг хуучивтар тэрэгтэй. Түүгээрээ халтуур хийдэг ухаантай. Жаахан давруулбал таксины үйлчилгээ гэх үү дээ. Манай такси бааз нь нэг машинтай, нэг жолоочтой, нэг засварчинтай. Тэр нь би. Харин өөр нэг даргатай. Тэр нь манай эхнэр. За нэг иймэрхүү төсөрхөн байгууллага даа. Хааяахан, сэтгэл хөдлөл нааштай үедээ би ингэж хошигнодог юм. Үнэндээ бол өнөөгийн нийгэмд олон гэр бүл иймэрхүү маягаар амьдарч байгаа. Тэдний нэг нь манайх.
Гэрээсээ аажуу уужуухан гарсан хүн чинь нэг их холгүй байх дулаан граж руу чихээ ойр ойрхон даран, гүйх шогшихын завсар очив. Хүйтний эрч, тэр тусмаа өглөө үүр цайхаас өмнөх үнэгэн харанхуйн жавар тачигнаж байгаа нь энэ аж. Гражны хаалгыг чадлаараа балбавал нилээд удсаны эцэст манаач залуу сая нэг юм хаалгаа нээв. Хаалганы завсраар саагих ууран дунд зогсох түүний өрвийсөн үснээс нь хүртэл халуу дүүгэн байх шиг. Тэр сэрсэн эсэхдээ итгэхгүй байгаа бололтой хир шигсэн хумстай гараараа хоёр нүдээ ээлжлэн нухлана.

Зуны дунд сарын жирийн нэгэн өдрийн жин үдийн халуун, агаар дүнгэнүүлэн нуугина. Нүдэнд унасан цэгээн шиг өчүүхэн цагаан үүл тэртээ тэнгэрийн хаяанд гялайхаас өөр зүйл тэнгэрт алга. 
Ов товхон бор толгодын дээгүүр зэрэглээ үелзэн сүүмэлзэж, хээрийн хөх чогчого хаа нэгтэй шогширохоос өөр амьд амьтан үгүй мэт нам гүм. Бүрэнгийн голын эхээс жаахан хойхонтой Сэргэлэн дэнж гэж байх агаад түүний зүүн зовхинд хаяаг нь шазайтал шуусан их бага хоёр гэр хурц наранд гялбан бөндийлдөнө. Нар чанх дээр голлосон болоод тэрүү гэрийн сүүдэр хойд хэсгээрээ нарийхан зураа төдий тусах бөгөөд түүнийг даган гөлгөн хар нохой нүдээ гялтагнуулан, нарийхан ягаан хэлээ унжуулан, цээж түхэгнүүлэн сунан хэвтэнэ.
Гэрийн баруунтайд элдэв новш дээр нь овоолсон морь тэрэг хоёр арлаараа газар шийрлэн тухлана. Түүний доор дөрвөн нүдтэй хөгшин банхар өөрийнхөө эзэмшлийн газар байгаагаа ирэлхийлж хаа нэгтэйгээс авчраад хаячихсан адсага аятай амьгүй юм шиг хэвтэнэ. Морь тэрэгний баруун урд руу хонины хороо, тугалын хашаа халуунд халан сарзайх ба хашааны модон дээгүүр үл ялиг зэрэглээ гүвэлзэж, хааяа нэг хар ялаа бууж сууна. Хашаа тойрон хэдэн хурга хэвтэх нь хэвтэж, зарим нэг нь хорон зогсжээ. Хашааны хажууд хээлтэй гүү шиг цүндийсэн гэдэстэй, урт дэлтэй хөгшин бор морь цулбуур унжуулан ялаархавч халуун наранд дуниартан үүрэглэнэ. Бор морины нуруунд хүүхдийн жижигхэн эмээл тохож, олом нь тэртээ тэргүй тэр том гэдсэн дээгүүр нь татаж хүрэхгүй тул улаан сугаар нь давхарлан татсан харагдах нь хүүхдийн баривч чихээд өмсчихсөн том хүн гэлтэй харагдана. Энэ бол энэ хот айлын хонины морь. 

 Хүний хөлөөр цас шажигнахад Улахан буутай цэргүүд намгийн захад ирсэнийг мэдээд Таняг чирэн намгийн хүйтэн усанд толгойгоо далд ортол шумбасаар бут ургасан жижиг довны ард нуугдав. Толгойгоо уснаас гаргаж, бүтэн амьсгаа авсан тэрээр модны мөчир сүлжиж хийсэн салан дээр ухаангүй хэвтэх Танягийн язарсан уруулаас цус шүүрэхийг харсанаа хавдаж шархадсан гараараа эв муутай арчлаа. Бууны сум шүргээд гарахын хооронд пэмбийтэл хавдсан гар нь хөндүүрлэн өвдөхийг сая л тэр анзаарав. Нүүр ам нь хөхөрч, зүс царай нь хувхай цагаан болсон Танягийн үнгэгдэж урагдсан даашинзны цаанаас сулхан хөдлөх мантуу шиг хөөсөн хун цагаан мөөм нь түүнийг амьсгал хураагаагүй, зүрх нь муухан цохилж байгааг илтгэх ажээ.

 ...Анд явсан Улахан долоон хоногийн өмнөөс Таняг дагаж, ширэнгэ ой дотуур шоронгоос оргосон оргодлуудлыг нэхэн хөөж явсан цагаантны баг цэрэгтэй тааралдсан билээ. Хэрээ дуугарахаас өөр анир чимээгүй тайгын ойд буун дуун тасралтгүй пижигнэж, хүн амьтны амь тэмцэн чарлах дуугаар Олёкминск хотоос жаал жуул давс, гурил, бууны сум ангийн арьсаар солин худалдаж авсан идэр анчин хөвгүүн Улахан цочин гайхаж, бууны дуу гарах зүг рүү сэмхэн мяраасаар очиход баригдсан хоригдлуудыг Лена мөрний эрэг дээр нь эгнүүлж зогсоогоод буудан алж байхтай таарчээ.

Н.Бадарч.  Арлингтон, Виржиния     
Бургалтайд Ёндон гэж авхаалж сэргэлэн зантай, алиа хошин яриатай, аргагүй л хөгжөөнтөй эр амьдарч байлаа миний багад. Ёндонгийн эцэг Дагвынх амь зуулгын цөөн мал, амьдрал даатгах бурхан тахил, толгой хорогдох бор гэр, гол зогоох борог хоолтой жирийн нэг Бургалтайн айл. Эх Янжин нь гэрийнхээ бүх ажлыг өглөөнөөс өөрөө амжуулж явсаар үнээгээ ч саачихдаг, унаагаа ч юүлдэг, дээлээ ч оёчихдог, дэлээ ч хяргадаг ямарч эрээс дутахааргүй бүлтэй, нөр их ажилсаг хүн байсан гэдэг. Ёндон багадаа сумын бага сургууль дүүргээд цааш

Алтанбулагт очиж гайгүй сайн жолооч болчих хүсэлтэй ч тэр намар эцэг нь насан өөд болж ах нь хэлмэгдсэнээр түүний хувь тавилан тэс өөрөөр эргэсэн гэдэг. Ингэж Ёндон аавын хайр, Алтанбулагийн ид шид аль алийг нь ч үзсэнгүй залуу халуун насаа мал даган хөргөж, алиа хошин зангаа айл хэсэн хөөргөж бусдын адил Бургалтайн голыг уруудаж нэг, өгсөж нэг нүүсээр эрийн цээнд хүрэв. Залуу эр зав л гарвал саахалт айлаар хэсч, сав л хийвэл марзан хошин юм ярьж авгай хүүхнүүдийг инээлгэн тэднийг ч өөрийгөө ч зугаацуулж явдаг болж дээ.
( Дэлгэрэнгүй... | 1 | Өгүүллэг | Бусад | )

Хүний амьдралд юу ч тохиолддог. Жаргах цаг нэг байхад зовох цаг ч бас байдаг. Жаргал зовлон хосолсон хүний хорвоод хүн гэдэг нэрийг хайрлаж хамгаалж явна гэдэг бол хүн болж төрсөний эрхэм дээд заяа буюу. Амьдралын түмэн нугачаан дунд бүдэрч хальтирч явсан ч амьдралын чин үнэнийг ойлгоод засаж хүмүүжсэн нэгэн байхад золигт гарсанаараа дуусъя гээд өөртөө зовлон хурааж, зорилго хүсэлгүй насаа өнгөрүүлэх хүн нэрнээс цаашгүй хүн ч байдаг ажээ.

  Энд нэг зовлон үзэж яваа хадам аавын тухай яръя гэж бодлоо. Цагтаа цалгиж цалингаа буухаар наргиж явсан эрийн хугархай байсан юм. Тонгорог шиг иртэй залуу явахдаа эгдүүгий нь хөдөлгөвөл хадмуудаа ч аваад “шидчихэж” мэдэх энэ ширүүн эр орчлонгийн жамаар эрийг нас уулыг цас дарсан хойноо “хэнз хүргэн-”тэй болж, хүссэн юм хүзүүгээр татна гэдэг шиг хүргэнийхээ “захиргаа”-нд оржээ. Ид залуу насандаа галзуу барын ам руу гараа хийхээс буцахгүй галтай түймэртэй явсан өвгөн явж явж таарсан шинэ хүргэндээ хэдэн дориун үг хэлсэнийхээ төлөө гар чанга, зүрх чулуу танхай хүргэнийхээ хорхойтой араанд “зуулгасан” аж.

Анх Банхартай их хүйтэн шөнө танилцаж билээ. Эгч бид хоёр аймгийн төвд очиж уран уншлагын “уран жиргээ” наадамд оролцоод гэртээ ирсэн юмдаг.

Шөнө дунд болчихсон манайхан бүгд унтчихсан байлаа. Гадаа машин ирэх дуунаар ээж сэрж лаа барьсаар биднийг угтсан. Ээжийг гал түлж хоол цай халаах хооронд гэрээсээ хол гурав хоногт тохиолдсон адал явдал, тэмцээнд гаргасан амжилтаа шулагнаж гарлаа. Гэнэт бидний яриан дундуур огт танихгүй нэгэн дуу орж ирсэн юм. Нялх амьтаны дуу гэдэг нь тодорхой. Тэр зүг харахнээ панеран хайрцагаас бяцхан үстэй хошуу цухуйж байв.

“Энэ юу вэ ээжээ?

Банхар.

Банхар аа. Манайх гөлөг тэжээж байгаа юм уу? Даанч гэрээс нээх сонин муухай үнэр үнэртээд байсан юм аа.

Харамсалтай нь гадаадын зарим кинон дээр бяцхан гөлөг хараад хүүхдүүд баярлан хөөрдөг шиг мэдрэмж надад төрөөгүй. Нэг тийм үстэй, жигтэйхэн ховдог, жижигхэн нохой манай гэрийн үүд хавийн эзэн болж бүхнийг эрхшээлдээ оруулна гэж тэр үед лав бодоогүй. Гэртээ ирсэн тэр шөнө Банхар гийнаад модон хайрцаг самардаж дугаргаад унтуулсангүй. ( Дэлгэрэнгүй... | 4 | Өгүүллэг | Бусад | )

-Такси яачив аа. Хн. яарахаар зогсдоггүй байна шүү. Ингэхэд би яагаад сандраад байна аа. Туул үнэндээ сэтгэл нь юунд тэгтлээ яарч, юунд тэгтлээ сандраад байгаагаа мэдэж байлаа.
Туул дээд сургууль төгссөнөөс хойш өөрийгөө их л том хүн болсон шиг санан баярын өдрүүдэд ганцаараа явахаасаа санаа зовж, хосоор алхах залууст атаархаад ч байх шиг нэг тиймэрхүү ,энд тэнд ганц нэгээрээ явж байгаа залуусыг нууцхан харуулддаг болчоод байсан тэр нэгэн навчис хөглөрсөн намар анхны нөхөртэйгөө танилцаж байж. Амьдрал яг л тэр намар шиг нь төдийлөн удалгүй жихүүн жавар хургасан зэврүүн болсны учрыг тэрээр өөрөө ч сайн мэддэггүй байсан байх.  Хамаг бүхнээ сурахад зориулан бүхнийг хойш тавин номын сан гэр сургууль гэсэн гуравхан жимээр л алхан оюутан насаа өнгөрүүлсэн түүнд яараад, хүсэн хүлээгээд байсан амьдрал нь төдийлөн сэтгэлийн жаргал авчирсангүй.
Оюутан ахуй цагийн баяр цэнгүүнийг хэтрүүлэлгүй өөрийгөө цэгнэж, хэн нэгэн залуусын болзоонд яггүй хаширлаж, нэг ёсондоо биеэ тоож явсан түүний хэнээс харамлаж хэнд тавиад байсан нь мэдэгдэхгүй охин танхил бие нь нэгэнтээ тэр намрын навчис шиг үнэгүйдэнэ чинээ санаагүй тэрээр ганцхан өдөр л бүхнийг орхин Америк явах хүртлээ чамгүй зовсон билээ.
( Дэлгэрэнгүй... | 5 | Өгүүллэг | Бусад | )

Би тэр хүүг үзэн ядсаар ирсэн.  Аав аа ээж ээ гэж дуудах бүр нь намайг тавлаж байгаа мэт санагдан тэр дуу гарсан зүг рүү хөмхий зуун хардаг байлаа. Саная ч гэсэн санаанд орох юу ч үгүй төрөлхийн л энэ газрын төмөр тавагтай хоолноос өөр зүйлд баярлах юмгүй өссөн над шиг хүнд хүйтэн өвлийн жаварнаас илүү хайрдаг үг бол “Ээж ээ, аав аа” гэх үг байлаа.  Асрамжийн газрын юм бүхэн намайг бачимдуулна. Гадаа тоглох хүүхдүүд бүгдээрээ аав ээж гэж дууддаггүй байсан бол, эхнээсээ л би ийм үгийг ч мэдэхгүй байсан бол асрамжийн газрын юунд ч тэгтлээ уурлахгүй байх байсан.  “Өнчин хүүхдийн төв” гэдэг нэрний учрыг олдог болсноос хойш энэ газрын юм бүхэнд уур хүрэх болсон юм. “ За хоолондоо ороорой” гэх багшийн үг, хаанаас ч юм ирэх тусламжийн цүнх, хичээлийн хэрэгсэл, хэн нэгний нас барахад өгдөг буяны юм гээд авах дуртай үгүйг минь ч асуухгүй цэрэг шиг жагсааж байгаад өгдөг элдэв өглөг бүрт би зэвүү хүрдэг байлаа.
( Дэлгэрэнгүй... | 4 | Өгүүллэг | Бусад | )

…Жаажаа гуай сургуулийн дотуур байрны гал тогооны тогооч нараас нь гуйж байж хэдэн далбагар байцааны навч, харлаж муудсан төмс, хөгцтэй жижиг лууван зэргийг хийсэн шуудайгаа үүрч, хажуудаа ач хүүгээ хөтлөн майжиганан алхах зуураа үе үесхэн зогсож мөрөө амраан ёх хэмээн ташаа тулан нуруугаа тэнийлгэн хэдэнтээ амран явсаар сая л нэг юм гэрийнхээ үүдэнд ирлээ. Түүний бараанаар хашааны булан тохой, байшингийн суурин доор гээд л  энд тэндээс хэдэн туулайнууд гүйлдэн ирж гар хуруу, үүрсэн шуудайтай зүйлийг үнэрлэхэд эмгэн үл  мэдэг инээмсэглэн авчирсан зүйлээ тэнцүү хувааж өгөөд үлдсэнийг нь маргааш өгөхөөр өөртөө нь нас чацуу умгар хар амбаартаа хадгалаад намрын налгар наранд  гадаа хэсэг суув.

...Хн. Чамдаа л таарсан цаг байна даг. Хаанаас олсон юм бол доо. Бас тэгээд болоогүй ээ энийгээ хүзүүндээ зүүдэг цаг гэж өргөмжлөөд байгаа юм даа. Ийм ч хүзүүндээ зүүдэг цаг гэж байдаггүй байхаа. Наад  хөсрийн юмаа цааш нь хий. Битгий хичээл үймүүлээд бай, суу! гэж багшийн  зандархад хүүгийн нүдэнд нь нулимс мэлтэлзэж нусаа татан чимээгүйхэн эргээд ширээ рүүгээ явлаа. Ангийх нь хөвгүүд  инээлдэж, охидууд нь хоорондоо нудралцахад   ичсэндээ өнөөх багшийн хөсрийн гэж нэрлэсэн цагаа цамцныхаа энгэр лүү чимээгүйхэн шургуулчихаад шал ширтэн суув.

            Хүүд аав гэж үгүй. Гэхдээ аавыгаа ямархуу хүн байсныг  бүүр түүрхэн санадаг юм. Нэгэнтээ ээж аавтайгаа Онон гол руу очсонсон. Аав нь  тэгэхэд бүдүүн гэгчийн дархи мод  тэврэн  голын нөгөө зах хүрэхээр хөвөхөд нь бяцхан хүүгийн нүдэнд аав нь алс хол явчихаж байгаа мэт санагдаж “Ааваа буцаад ирээ, ээж бид хоёрыг битгий орхиорой, эргээд ир” хэмээн сандран дуудаж голын эрэг даган хайрга чулуунд хөлөө шалбалан догонцон гүйж билээ. Аав нь голын цаад эргэнд хүрээд удалгүй сурмаг гэгч нь даллан сэлсээр эргэн ирж хүүг  хүзүүн дээрээ унуулаад “Аав нь юу гэж түнтгэр хүүгээ ээжтэй нь орхиж явдаг юм, Үргэлж л хамтдаа байна шүү дээ, миний хүү ч том эр болоод байгаа юм. Алив хөлөө сайн хавчаад гараа сайн холбоорой, буурал морь булгилаа шүү” гээд морь болон янцгаан цовхрон гүйхэд нь учиргүй баясаж голын шугуй цуурайтуулан инээж байснаа санадаг байлаа. Тэгэхэд Онон мөрний дөлгөөн урсгал наранд алтран гялалзахад хүүгийн нүд гялбаж аавыгаа хүзүүгээр нь чанга тэврэн нүдээ аньж билээ. Гэвч цэцэгс өнгө өнгөөрөө алагласан тэр дэлгэр сайхан зун Онон мөрөн аавыг нь хэзээч эргэж ирэхгүйгээр урсгалдаа шингээж орхисныг яалтай билээ.

Хорнун шингэж буй нарны туяаг атгаж авах гэж буй мэт гараараа сарвалзан хэвтэж байсанаа гэнэт Найбөхрүү эргэн 

- Найбөх ахаа. Булхан гуай мэдвэл яана гэв. Найбөх огт тоосон шинжгүй мэт байвч нүдэнд нь нэг л гэм хийсэн хүн адил эргэлзээ хургах аж. 

- Ахын дүү юу ч мэдээгүй л юм шиг бай учир нь олдох байлгүй. Тэгээд ч Меруерт л сүүлийн хэд хоног бидэнд өл залгууллаа шүү дээ гэхэд нь Хорнун толгой дохив. Сүбээдэйн толгойн сэргийлэх Зуутын есөн эр эг мэггүй аянга цахилгаан нижигнүүлэн гэнэт асгарсан ширүүн мөндөрөн борооноор тарж яваад хүний газар төөрчээ. Тэр шөнийн харанхуй гэж үнэхээр гараач харж боломгүй түнэр байж. Шөнөжин бороонд салам нүдүүлэж хоноод үүр хаяараад харвал ёстой хаана байгаач мэдэж боломгүй өндөр өндөр цохион дунд л буйгаа мэдсэн ажээ. ( Дэлгэрэнгүй... | 0 | Өгүүллэг | Бусад | )

Их зүйлийг ярихыг хүсээд ирхээр дотор минь байгаа үг бүхэн холилдоод чухам хаанаас нь эхлэхээ мэдхээ болих юм.Тэгхээр би эхлээд бага зэрэг тайвширах хэрэгтэй юм байна шүү...Чин үнэнээ хэлхэд энэ бүгдийг бичих надад хүнд байнаа.Юу нь хүнд байгаад байгаа юм гэхээр хайрын хайр,хайран доторхи хайрыг бичих гээд сууж буй минь,үүнийг би бичиж чадах боловуу гэсэн эргэлзээ төрөөд огт болох юм биш.

Хосбаярынх хоёр хөөрхөн дэрсхэн охинтой айл,эхнэр нь Зулаа гэх өндөр царайлаг хүүхэн.Хүүхэд байхад нь “Хөөрхөн” Зулаа гэж дууддаг,ярьдаг байсныг би мэднэ.Зулаа шүдний эмч харин Хосбаяр монгол хэл,уран зохиолийн багш.Хот,хөдөөгөөс гийчин тасархаа байсан элбэг дэлбэг ёстой л сайхан гэр бүлдээ.Зүс царайгаар сайхан эр биш ч гэсэн ухаалаг,даруу төлөв Хосбаярыг “хөөрхөн” Зулаагын нөхөр болж ирсэнийг аймгаараа нэг ярьсаар бүгд мэддэг болжээ. ( Дэлгэрэнгүй... | 1 | Өгүүллэг | Бусад | )

 Хотоос зайдуухан зусланд цөөхөн хэдхээн айл өвөлжинө. Зундаа бол хөл хөдөлгөөн маш ихтэй битүү айл болно харин өвөл нам гүмхэн болж хүн амьтан тэр бүр үзэгдхээ байна. Хүйтэний эрч нэмэгдэх тусам утаа нь өтгөрөн дарах их хотын угаар униараас зугтсан амьдралын түвшин өндөр, унаа унштай айл иймэрхүү байдалтай өвлийг өнгөрөөх нь жилээс жилд нэмэгдэх ажээ. Төрийн өндөр биш ч бас ч гэж жижиг биш зөөлөн сандалтай аятайхаан ажлыг хэл амгүйхэн залгуулах залуухан гэр бүл хоёр дахь хүүхдээ төрхийг хүлээн, цэвэр агаартай эл нам гүмхэн хөндийд амьдрах ажээ. Бие тулгар үзэсгэлэнт эхнэр, хөөрхөн охин хоёртойгоо дутах гачих нэгээхэн ч зүйлгүй сайхан амьдрах ажээ. Гэтэл гэв гэнэт сүүлийн сар гарангын өмнөөс тэдний гэрийн гадуур нэг залуу үргэлж хог ухаж харагдах болсоныг баян эр яагаад ч юм харах тоолондоо хар аяндаа л уур нь хүрч дургүй нь хүрээд явдаг болов. Уул нь ядуу цөлх залуу түүнд гай удаад ая тухыг нь алдуулаад байхгүй ч түүнийг харагдмагц л ”Новш чинь үхсэнээ шиншлээд энүүгээр яваад байгаа юм бэ” гэх бодол орж ирмэгц ойрхон байвал “Эндээс зайлаач” гэх эсхүл “Үүгээр битгий эргэлдээд бай хулгайчаа” хэмээн бүүр нэг хийх юм, хэлэх үгээ олж ядсан амьтаны аяг гаргана. Уул нь мань эр ч тэр мөрөөрөө, ядуу эр ч замаараа л хэн хэндээ халгүй явцгааж байвал барав баймаар. Ядуу хүнд ноён олон гэдэг шиг юм уу даа. 

Гэрлээ Дарханд суурьшаад удаагүй, энэ жил оюутан болж ирсэн тэр энэ хоттой төдийлөн танилцаж амжаагүй. Гэвч тэр нэг л зүйлийн төлөө энд суралцахаар ирсэн. Эмч болох зорилгоо биелүүлж, сайн эмч болж сайхан амьдрахын тулд өөрийн таньж мэдэхгүй мөн ганц ч хамаатан садан гэх хүнгүй энэ газар ирсэн. Гэсэн ч хар багаасаа айл гэр болж тоглож өссөн багын сайн найз Сайнаа нь энд хамтдаа суралцана гэсэн учир түүнийг л гэж энд итгэл дүүрэн инээмсэглэлтэйгээр ирсэн. Зулай зулайгаа гишгэж төрөөгүй ч тэр хоёр яг л нэгэн эхийн эгч дүүс шиг эвтэй өсчээ. Хамтдаа дэггүйтэн тоглож байсан балчир охид одоо нэг өрөөнд хамт амьдарч байна. Сургууль соёл ч эхлэж аравдугаар сар эд дундаа орж өвлийн хүйтэн салхи үлээнэ. Нэгэн өдөр Гэрлээ сургуулиасаа иртэл Сайнаа байсангүй. Ширээн дээр "Гэрлээ найз нь нэг тийшээ явчихаад ирье. ( Дэлгэрэнгүй... | 7 | Өгүүллэг | Бусад | )

Салхи сүнгэнэхээс өөр чимээгүй өргөн тал нутагт хадлангийн станц байгуулагдаж, моторын дуу хүнгэнэх боллоо. Энэ станцын төвд цагаан байшингууд, хэдэн арваад гэр, том гарааш баригадаж олон машин трактор байдаг боллоо.
Нэг үдэш олон гэрийн баруун захын том гэрт их хөл үймээнтэй байна. Механикч Санжилынх хурим хийж ганц охиноо гэрлүүлж байгаа юм байжээ. Гэрийн хоймроос голомт хүртэл намхан урт ширээ засаж дээгүүр нь тарган хонины бүхэл мах, чанасан бууз банш, хэвийн боош чихэр, хувинтай айраг тараг, тавагтай өрөм зэргийг тавижээ. Ширээг тойрон олон хүн сууж байна.
Ширээний хойд голд хүрэн торгон дээлтэй, туранхай бор хүүхэн намхан ханзан дээр сандайлан сууж байна. Энэ бол Санжилын ганц охин Олзвой юм байна. Олзвой дунд сургууль төгссөний дараа багшийн түр курс хийж ирээд эндхийн бага сургуулийн багш болжээ. Түүнйи дэргэд гоёмсог костюм өмссөн хүрэн царайтай, гозгор залуу сууж байна. Энэ бол хүргэн хүү Яндаг байна. Яндаг цэргийн албанаас халагдаж ирээд энэ станцын жолоооч болжээ. Сая гэрлэж байгаа энэ хоёр залуу, олон хүний ширтэн бай болж энд цомбойн суухын оронд гадаа гэрийн ард буюу байшингийн хажууд хоёулхнаа зогсож байгаасан бол хэчнээн их жаргалтай байх билээ.

VI.

Тэгээд бид хоёр Даримаагийнд орлоо. Жаахан дөрвөн ханатай гэрт нэг хижээл хүүхэн сууж байна. Үрчийсэн нүүртэй, бууралтсан үстэй, бөгцийсөн нуруутай хүүхэн байна. "Өнөөх Даримаа нь эзгүй байна" гэж би бодлоо. Дугар намайг тэр хүүхэнд танилцуулж еглөө. Гэвч түүний нэрийг над хэлсэнгүй. Бид хоёрт цай идээ өглөө. Түүний үг хэлэхэд таарамж муутай хиймэл шүд нь ховхолзоно. Бидний аяга цай уух зуур тэр хүүхэн хоёр удаа санаа алдав.

Дугар ам нээж бидний тухай ярьж эхэллээ. "Гацууртай орох гэж яваад мотоциклээ эвдчихээд буцаад иржээ" гэв. Тэгэхэд хүүхэн асуув: "Таны нөгөө нөхөр явчих шив дээ", Дормэд гэхтэй зэрэг хүүхний царай барсхийгээд явчив. Би "Даримаа нь энэ хүүхэн байна" гэж сая мэдээд "Дөнгөж гуч хүрч байгаа энэ залуухан хүүхэн ийм хөгшин болчих гэж" гайхав. Миний зүрхэн дэзр бүдүүн хар чулуу ойчих шиг боллоо. ( Дэлгэрэнгүй... | 4 | Өгүүллэг | Бусад | )

zam-023.JPG
600x450 102k
Сэтгэгдэл: 0
Үзсэн: 5625

uvl-013.JPG
600x450 94k
Сэтгэгдэл: 0
Үзсэн: 4809

flo-014.JPG
600x450 163k
Сэтгэгдэл: 0
Үзсэн: 4798