Энхэрхэн дэлбээг тань таллан хааж

Эхийн хайраар чамайг ургуулсан юм. . .

намбалаг агаад уяруу хоолой радиогоор эгшиглэж. . . сайхан дуулдаг хүн шүү хэмээмүй. Зурагтаар гараасай лавтай “хөөрхөн эгч” байгаадаа хэмээх саваагүй нэгэн бодол цээжинд төрнө. Дарханы ойн баярын концерт телевизээр гарах зарыг “Үнэн” сонин дээрээс харснаас хойш, сэтгэлд хоногштол дуулдаг “түүнийг” цэнхэр дэлгэцээр ч болов харах нь гэхээс цагийн товыг хүлээн байж ядах. Зузаан шилэн нүүртэй хагас дугуй цаг руу байн байн хялалзах. . . Цагийн зүү гацсан юм шиг удаан аажуухан нэг хоёроор хүндээр амьсгалан зугуухан. . . нэг л газраа хөдөлж ядаад л. . . Тув тунгалаг цэлмэг сайхан орой суурины гудамжаар хүүхдүүд тоос манарган черта, дээс, бөмбөг тоглож, настайчууд хашааны гадна энэ тэрхнийг хүүрнэлдэн хоёр гурваараа жижиг бидон барин сууцгааж, гудамжны зүүн төгсгөл дээр байх цагаан идээний мухлагийн худалдагч Цэрмааг харуулдацгаана. Өвөлжингөө бор цай ууж ходоодонд нь  цайны хар өнгөр суугаад “харшаад унахаа” дөхснөө гайхацгаан ам уралдан сүүний тэрэг, Цэрмаа эгч хоёрын “буянтай”-г гайхацгаана. Шингэж буй наран доогуур манаран байгаа гудамжны зүүн адгаар тойрон уухилан гарч ирэх сүүний тэрэгний хойноос хүүхдүүд зүүгдэхэд, нэг огцом торомз гишгэж уухичснаа ухасхийн гарч ирлээ.

Сайн байна уу, хайрт минь. Хүн хэн нэгнийг "хайрт минь" гэж дуудах эрхтэй бол би л чамайг тэгж дуудах хамгийн их эрхтэй хүн. Би чамд зуу зуун захиа илгээж байсан ч энэ бол хамгийн сүүлчийнх. Учир нь би үүнийг бичиж дуусмагц амиа хорлохоор эргэлт буцалтгүй шийдсэн. Чамдаа бичсэн сүүлчийн захидлаа харанхуй хар гяндангийн нааран дээр бичих хувь зохиолтой байж. Энэ захиа чамд хүрэх эсэхийг, чи минь зүрхэлж унших эсэхийг би даанч мэдэхгүй нь юутай гачлан. Энэ хорвоо дээр чамайг надаас илүү хайрлах аавын хүү байхгүй, даанч чи миний хайрын хэр хэмжээг зөв үнэлэхгүй л дээ. Гяндангийн бараан ханан дээр чиний минь дүр гэрэлтэн харагдаж, би хойд насандаа чамайгаа заавал хайж олно гэж бурхан тэнгэрт залбирч байна. Ер нь чамтайгаа танилцаагүй байхдаа би яаж амьд явж чадаж байснаа бодоод бодоод олдоггүй юм. Чамтай танилцахаасаа өмнө би айлын хамгийн сайн хүүхэд, сургуулийн тэргүүний оюутан, хэн бүхний хайртай хүн байснаа бодохоор гайхмаар ч юм шиг. Гэтэл одоо ингээд нийгэмд ад үзэгдсэн онц аюултай гэмт хэрэгтэн гэгдэж байх гэж.

   “Галууны дэгдээхэй ганцаараа байлаа...”
Н.Дугарсүрэн гуай маань аймгийн номын санд тэргэнцэр дээрээ түрүүлж иржээ. Намайг өлгүүрт хувцсаа өгч зогсох хооронд шатны эргэдэг дээр “гацсан” түүнийг хэрхэн дээш гаргах талаар хөвгүүд зөвлөлдөж, тэрэгнийх нь энд тэндээс барьж харагдав. Н.Дугарсүрэн гуай  түрийг нь тайраад галош шиг болгочихсон эсгий гутлаас өөр гуталөмсөх аргагүй, харин “Ядравч янжууртайгаа” гэгчээр  эсгий гутал дээрээ хэлхгэр шаргал өмд тавьж, цагаан саарал куртик, хоёр талаас нь хавчсан хар шляп өмсчээ. Хэзээний л хир хургүй, товч цахилгаан бүрэн, тэрүүхэндээ донж маягтай явахыг хичээдэг цэмцгэр хүн сэн. Одоо хоёр хөл нь бүр мэдээгүй, энэ намархан л ойр зуурын юм хардаг байсан баруун нүд нь муудсаар бараг юм үзэхээ больж. Гэвч хуучны цэмцгэр янз төрх хэвээр, дэргэдэх хүнээсээ “Чи хэн бэ” гэж асуун, “За сайн уу” хэмээн чанга чанга мэндлэн  ер жирийн эрүүл хүн шиг яриж шуугиж сууна.
“Нугасны дэгдээхэй олуулаа байлаа
Нуугдаж ниссээр нутаг буцлаа
Нутгийн чамдаа хайртай байлаа
Нууцхан бодсоор хадамд гаргалаа...” гэсэн хит дууны шүлэг бичиж гялалзаж явсан Н.Дугарсүрэн гуай одооДорнод аймгийн  Хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний хэлтсийн  өндөр настны асрамжийн газрын “харъяат” болжээ.

Эцэг эхээс хайрласан нэрээрээ дуудуулж чадалгүй явсаар хорвоогийн мөнх бусыг үзсэн тохиол алийг тэр гэхэв. Үүнээс дор хөгтэй ч гэмээр явдал манай нутагт болж билээ. Бүтэн нэрээрээ дуудуулах бус нэрнийхээ урд хойно ямар нэгэн цол гуншин эсвэл хоч зүүх явдал тэр үед моодонд орж байсан үе ч гэж ярьдаг юм. Ижилхэн нэртэй хүмүүс олон байсан болохоор ялгаж салгах гэж тэгж цоллож, хочилдог байсан байж ч магад. Нэгэн үе хүмүүс хүүхдүүдэдээ тохиролцсон юм шиг Ганаа гэдэг нэр өгцгөөсөн гэлтэй манай нутагт үе тэнгийн Ганаанууд тоогоо алдаж билээ. Тэрхүү Ганаа нарыг манай нутгийн найман настай балчираас наян настай чавганц хүртэл андахгүй сайн ялгаж танихыг яана гээч. Арга ч үгүй биз, хоёрдогч нэр болсон хоч нь тэднийг хэн болохыг нь алган дээр тавьсан мэт хэлээд өгдөг юм чинь. Миний санаж байгаагаар Саахар Ганаа, Сага Ганаа, Салга Ганаа, Сүрэн Ганаа, Нахиу Ганаа, Найгадаг Ганаа, Гэзэг Ганаа, Гүзээ Ганаа, Хуруу Ганаа, Худалч Ганаа, Хүргэн Ганаа, Хадам Ганаа, Солгой Ганаа, Согтуу Ганаа... гээд л тоогоо алдсан олон Ганаа нар байж билээ. Бүгд л өөр өөрийн бяцхан түүхийг агуулдаг болохыг мэдэх боловч зарим нэгийг нь одоо хүртэл сонсож амжаагүй л явна. Миний сонссон хамгийн хөгтэй ч гэх юм уу эсвэл булай ч гэмээр явдал үйлдээд хоёрдогч нэрээ олж авсан Ганаа бол "Хадам Ганаа" юм.

 Аргалын уулын арын хөндлөн жалганы эхэн дээр байх хот айлын гаднаас цагаан тоос манаран хөөрч оройн ягаан гэгээн доогуур бүдгэрэн бүдгэрсээр замхарч одов.Тавь гаруй насны авгай гэрийнхээ гадна бүртэлзэн ямар нэгэн зүйлсийг бөөгнүүлж хормойлон баруун талдаа байх хуучин модон тэрэгний тэвшнээ аваачиж тавив.

...За байз...өнөөдөр миний муу хүү ирэхгүй нь юм болов уу.Орой шөнөдөөд Цагаан хөтлөөр давж ирэхдээ айж цочих вий дээ хэмээн бодох зуураа  зүүн тийшээ санаа алдан харснаа гэр рүүгээ оров.Гарч орон өдрөөс хойш холхисон тэрээр хол саахалтаас чимээ анирдан хүүгээ хүлээж байж сууж цөхнө.Олон оныг Аргалын уулынхаа энгэр бэл,ар хормойгоор нүүж суун нутаглаж ирсэн Цэвэл энэ хавийнхаа ургамал,чулууг андаж эндэхгүйхэн.Ямартаа л Аргалын уулын “савдаг”,уулын мухрын улаан дээлтэй “буг” гэж байх вэ дээ.Аргалын уулын ганц бие “улаан дээлт буг” цагтаа ажил төрлөөрөө хэний ч дор орохооргүй,хэлтэй амтай,цог золбоотойхон ёстой л “заримдаг” нэгэнд нь гэрэлтэй шар нарнаар гэгээ бариад ч хүршгүй,барьшгүй зэрэглээ мэт “ороо” цовоо хүүхэн байсан даа.

Алга болж болж байгаад гэртээ ирээд гурав хоног өрөөнөөсөө ч цухуйлгүй хэвтлээ. Даанч олон хоног заваарч явсан болохоор өнгө зүс засрах яагаа ч үгүй байна. Цагийн сайханд бүтэн сар дампуурлаа ч гурав хоноод л өнгө ордог байсан, одоо ч долоо хоногоос наашгүй болж дээ хөөрхий. Ээж, аавын буянд гайгүй царай зүстэй төрсөн юм болохоор боломжийн юм өмсөж зүүж, будаж шунхдаад явахад гучаас дээш насны дундаж эрчүүлд бол болоод л явчихдаг юм. Өнөөдөр амралтын өдөр юм байлгүй, өдөр Ганбаа ах авгай хүүхэдтэйгээ ирчихсэн байх шиг байсан. Жорлон орох хооронд коридорт тааралдаад үг хэлээгүй ч аймаар муухай харж байна лээ. Муу Сараагаас минь өөр надтай тоож дуугарах хүн ч байхаа больж дээ. Энэ маягаараа бол муу дүү минь ч намайг тоохоо болих байх. Уг нь одоо л өөрийгөө татаж авбал гайгүй хүнтэй суух нас, танаг хоёр байна даа. Ээжийг гуйвал эмнэлэгт хэвтүүлээд өгнө ч гэж байхгүй л байх даа. Гурав хоног гэрээс гараагүй юм чинь Сараа ирвэл надтай дуугарах л ёстой. Цагтаа ажил төрөлтэй, нөхөр сүүдэртэй, тав гурван төгрөгтэй байхдаа харж үздэг байсан болохоор одоохондоо ганц дүү минь нүүр буруулчихаагүй л байна. Ингээд зэсэрч зэсэрч ирэхээр гэр орон мөн ч сайхан, өнгөлөг харагддаг шүү.
( Дэлгэрэнгүй... | 26 | Өгүүллэг | Болдхуяг До | )

Монголын зохиолчдын эвлэлээс уламжлал болгон зохион байгуулдаг “Утгын чимэг-2012” богино өгүүллэгийн наадмын гуравдугаар байрын шагналт Ц.Доржготов  “Танил биш буун дуу” өгүүллэгийг хүргэж байна.

Танил бус буун дуу

Амар амгаландаа налгар назгай нь дэндсэн Гашууны голынхон хачин жигтэй юм үзэцгээжээ. Ганц гэрэээрээ нутгалдаг Аварга Бадгай гэж алдаршсан зожиг эр нэгэн шөн гутлаа алдчихжээ.

“Шивэр ханхлууллаа” гэж эхнэрийгээ загнаад байхаар зуны бөгчим шөнө аварга том хоёр гутлаа сэрвээхээр түрийг нь сахи сөргүүлээд гэрийнхээ хажуугийн довон дээр тавьсан нь өглөө алга болсон байлаа. “Хачин юм даа, хүн амьтнаас зайдуу эзгүй энэ нутагт миний хоёр гутлыг ямар хүн ирж авдаг байнаа. Хүн ирлээ гэхэд харанхуй шөнөөр гутлыг минь олмооргүй юм даа. Эсвэл гутлын минь үнэрээр чоно шиншилж ирээд зуугаад явчихсан юм болов уу” гэж гайхан бодож зогстол хажуухан талд нь өөрийнх нь гутлаас том уу гэхээс жижигдмээргүй нэлээн том хуучин муухай банхар маахай хэвтэж байлаа.

/Өгүүллэг/

Богино зүү, урт зүү хоёр арвын тоон дээр зөрөлдөхөд хэдхэн минут үлдсэн байлаа. Түүний зүрх цагийн зүүний цохилт бүрийг тоолон маш хүчтэй дэлсэж, цээжин дотор нь халуу шатна. Мянгаа энэ л учралын төлөө сүүлийн гурван жилийг дутуу нойртой өнгөрүүлжээ. Тэртээ гурван жилийн өмнө түүний гар утсанд ирсэн нэгэн захидал амьдралыг нь өөрчилнө чинээ яахан санах билээ. Үл таних дугаараас танилцах хүсэлтэй байгаагаа зориглон илгээсэн тэр нэгэн бүсгүй Мянгаагийн сэтгэлийг гурван хаврын аальгүй салхинд хааш нь ч алдалгүй тогтоож чадсан нь гайхалтай. “Өөртөө чинь танилцаж болох уу?” гэхэд  “Өөрөө хэн билээ” гэж бичсэн анхны зурвасаас хойш өдгөө хэдэн мянган зурвас бие биедээ илгээснийг бурхан л мэдэх аж. Зүсийг нь ч үзээгүй атлаа зүрх сэтгэлээ харамгүй өгсөн тэрхүү бүсгүйн нэрийг Саянаа гэдэг болохыг мэдээд “Чи надаас мянга дахин их нэртэй юм байна” гэж хариу илгээж байсан цаг үетэй харьцуулахад одоо тэдний захидал хайрын халуун дулаан үг, хүсэл мөрөөдлийн өнгө аясаар дүүрэн болсон байлаа.

-Та эндээс гармагцаа л хүссэн хүнтэйгээ учирна. Эндээс гараад харсан анхны хүн тань заяаны чинь хань. Ганц л хором хожимдвол та насан туршаа ганцаар явах болно гээд зурхайчийг үгээ дуусгаж амжаагүй байтал бүсгүй гарч гүйв. Зурхайч бүсгүйн араас “Зам” гэж хашгираад цаашаа юу хэлсэн нь Гэнсмаад сонсогдсонгүй. Бүсгүй автобусны буудал дээр зогсоод “Өө, тийм. Зам гэсэн. Энд байгаа юм болов уу? Жолооч байж ч болох юм. Үгүй, ер нь замын цаана ч байж болох л доо” гэж бодоод, замын нөгөө тал руу хартал... “Бурхан минь. Тэр мөн байна. Ямар сайхан залуу вэ?” гэж уулга алдаад, бодлоо дуусгаж амжаагүй байтал түүний харцыг булаасан өнөөх залуу автобус руу чиглэлээ. “Ээ, суух нь байна ш дээ. Нэг ч хором хоцорч болохгүй гэсэн шүү дээ” гэж бодоод, бүсгүй урагш ухасхийв...

Гэнсмаа эмнэлгийн цагаан орон дээр хэвтэж байлаа. Тэр юу болсныг санах гээд чадсангүй. Гэтэл хаалга алгуур нээгдэж, сувилагч бүсгүй орж ирлээ. - Бие чинь яаж байна даа? - Гайгүй ээ. Би ингэхэд энд яаж ирсэн юм бэ? - Аан гэж сувилагч том алаг нүдээ эргэлдүүлэн гайхснаа: - Та машинд шүргүүлснээ мэдсэн биз дээ. - Тийм үү? - Ер нь ухаан санаа чинь эрүүл явсан юм уу? Давхиж яваа машины урдуур гүйж орчихоод, тэрийгээ ч мэдэхгүй байгаа юм биш биз дээ -Гүйж орсоон? гээд хэсэг дуугүй болсноо: -Миний нөхөр яасан? -Аан, тэр залуу таны нөхөр юм уу? Танд шөл авчирах гээд гарсан гэж хэлэх зуураа сувилагч Гэнсмаад эмийг нь өгөөд, гарч одов. “Надад шөл авчирах гээд явсан гэнэ ээ. Би түүнтэй уулзсан байх нь ээ” хэмээн бодож хэвттэл ахиад хаалга онгойв. Цэнхэр ноосон цамцтай нэг залуу хоолны халуун сав барьсаар ороод ирэв. -Өө, та сэрчихээ юү? Бие тань яаж байна? Би танд шөл авчирлаа. “Үгүй ээ, энэ биш байна. Тэр чинь харсан хүн бүр дуу алдмаар сайхан залуу байсан шүү дээ. Ээ, тэр гутлыг нь хараач. Ямар ч арчаагүй юм бэ дээ. Хэд хоног тослоогүй юм болоо?” -Та зүгээр үү?

-Хайр аа, тэнд хүмүүс зодолдож байна. Нэг хүн рүү ямар олуулаа дайрдаг юм бэ? гэж бүсгүй уулга алдав.

-Өө, тийм л байна. Нэг хүн рүү олуулаа дайрах чинь монголчуудын зан шүү дээ, хайрт минь. Гэхдээ тэр залуу чинь харин ч сайн зодолддог юм биш үү. Юуг нь харсан юм бэ? Явъя гээд залуу бүсгүйнхээ гараас татлаа.

Бүсгүй залуугийнхаа хүчинд автан цааш хэд алхсан боловч удалгүй зогссон газартаа таг гацчихав. Зодолдож буй залуусын зүг дахиад л хараа бэлчээлээ.

-Хүүе, чи чинь юугаа гөлрөөд зогсчихов оо, явъя. Нөгөө оёдолчин чинь хаалаа, хуримынхаа даашинзыг өнөөдөр л захиалахгүй бол амжихгүй шүү дээ хэмээн залуу зандрах, учирлах хоёрын хооронд үглэв.

Тэр бүсгүйтэй би хэзээ, хэрхэн, яаж танилцсанаа огт санадаггүй юм. Бид их л эртнээс биесээ мэддэг болсон юм шиг санагддаг. Тийм ч болоод тэр үү, бид их хурдан дотноссон юм даг. Бид хамтдаа амьдарч, өглөө бүр мөрөн дээр минь зөөлөн үнсэн сэрээж, үдэш бүр цээжинд минь наалдан унтдаг болсноор бүхэл бүтэн өвлийг үдлээ. Харин хавар ирэхэд, би нутаг буцах болсон юм. Түүнтэй хамт амьдрахаасаа өмнө энэ шийдвэрийг гаргасан байлаа. Би шийдвэрээ өөрчлөөгүй.

Наран сөрөг бууралтан харагдах өвсний шүүдэр хөөрч ногооны навчинд ганц нэг шүүдрийн дусал бүртийж бөмбийж харагдах хоньд өглөөний сэрүүнээр жаахан идээд авъяа гэх шиг уралдан гүйж шунан өвсний сөл хөөн яах ийхийн завдалгүй задгай бэлчээрт тарж ёстой л” сул асгасан сувд”.Тэртээд тэнгэр газрын хаяа хярхагт  Баян уулын орой өглөөний цэлмэг тунгалагт ихэмсэг дүрээр амирлангуй харагдах,агь ганга,хөмүүл таанын үнэр хамар цоргин голио царцаан дуу хаа сайгүй шаргилдан нуугиж нэгэнтээ намрын дохио ороо юм уу гэлтэй том том морин шоргоолжнууд далавчилсан энэ тэнд нисэн буух нь соньхон.Баруун хойгуур адуу хөөсөн хүн давхин өнгөрөх нь манайхны хот айлын хойд дээр байх “говийн Давга”-ын өнгөрсөн жил цэргээс ирсэн хүү нь бололтой.Морин дээр суусан байдал нь цаанаа л нэг цэмцгэр агаад адуучин хүн ийм л байдаг байх гэмээр “эрмэгдүү” харагдана.Ойрын хэдэн жил урагшаа цаг сайхангүй өвөлдөө зуд зурхан,зундаа ган гацаг нүүрлэж ер малын хамар хатгах юмгүй болоод наад тал нь наашаа аль эрт отроор орж ирээд одоо бараг нэг нутаг усныхан шиг хүн малгүй дасалцаад сайхан л байгаа шиг.Гэвч хүн мал хоёул нутаг орноо санагалзан хавар намрын ороо бусгаа цагаар ганц нэг үрээ байдаснууд адуунаасаа салж сарниж алга болчих гээд эздээ сандаргана.Говийнхон нутгаадаа сураг ажиг тавьж,цаг уурын мэдээг “зурагтаараа” байнга сонсож нүүдлийн хамар хаашаа хатгахаа шийдэж ядан  сууцгаана. Хаана ч нүүж сууж явсан адилхан монгол ахан дүүс байна хойно болоод л байх ч “идээшиж дассан нутаг” гэдэг дундуур өл хоолноос эрхэм байдгийг эзэддээ мал хуй нь байнга л сануулах нь “өнөд орших нутаг минь”...

Илүүдэл хүн

Цэлийсэн цагаан талаар цас будруулан давхиж явсан Ерөөлтийн нүдэнд талын торох бараагүй энгийн энтээ багахан шиг хар юм торойж үзэгдэнэ. Нүдний үзүүрт хөдлөх ч шиг санагдав. Уяж хонож хөнгөрүүлээд өглөө эртлэн сумын төв орохоор гарсан намрын хур тарган морины бие хондлой нэлэнхүйдээ өглөөний жаварт цантаад нэл ягаан загал юм явах. Ойртох тусам бараа тодорч ямар нэгэн юм үүрсэн жижигэвтэр биетэй хүн болох нь тодхон. Давхисаар ойртоод очтол тэднийхний арын өвөлжөөний Дандар гуайн бэр хүүхэн мөөн. . . . За сайн байна уу . . . гээд байгаа байдал нь тодорхой түүнийг харсан Ерөөлтийн хэл гацаж орхив.

Юу ч болоогүй юм шиг мишээсхийн мэндлээд үүрч яваа юмаа буулгах нь арагны ихэнцээр өөрийнх нь хувцас бололтой дан бөсөрхүү юм харагдав. За даа "өнөө онгироо хар нь согтуу ирээд хөөж орхиж. Энэ Дандар гуайнхан сонин улс шүү өч төчнөөн архайсан хар юмнууд байж ганц эмэгтэйн аяыг олоод байж чадахгүй хөхөө өвлийн хүйтэнд хөр цасны хайрууд харанхуй шөнөөр барьсан мод ч үгүй ядмаг бүсгүйг хөөж явуулчихаад юу бодож хэвтэцгээдэг юм бол доо зайлуул "хэмээн бодоод морионоосоо бууж тушаад дээлээ гүвэн явж очвол Санчир хэмээх залуухан бүсгүй үүр шөнөөр гарч энд тэндхийн эрвийсэн сэрвийсэн юмсаас айн цочиж явсан нь өвлийн өглөөний бүгтхэн улаан наранд нүдэнд нь солонгорч харагдаад. . . зөндөө цөхөртлөө уйлсны ул мөр хичнээн нууя гэсэн ч далдалж үл чадахаар. . . Явдал замын зуур уулзсан хүн маань иймэрхүү байгаад, суугаад л өвөлжөө өтгөний тухай "хээхийчхээд л яриад байлтай нь биш" хэлэх ч үг олдсонгүй. ( Дэлгэрэнгүй... | 6 | Өгүүллэг | Цэемаа М | )

Хашааны гадаа пад падхийн дуугарч алаг бөмбөгөөр  эзэнгүй  айлын байшингийн ханыг бөмбөрдөн арваад насны гурван охин тоглоно. Дүүгээ унтуулах гээд аргаа барсан Навчаа . . . дүүдийхэн минь дээ бүүвэй бүүвэй. . . угжаар хөхсөн сүүндээ дух нь хөлрөнгөтөөд нүд нь сүүмийж унтахын хооронд болсон жаахан  Бабуугаа \ эгч нь өхөөрдөн ийн нэрлэсээр бүгд тийн нэрлэх болсон. \ бяцхан өвдөг дээрээ арайхийн багтаан тэвэрч бас ч үгүй өндөлзөн цонхоор өнөө тоглож буй гурвыг харан харан яарна. Унтдаггүй ээ жаахан дүүдий нь . . . чирч гулдарч өсгөж “хүн хийх” гэж байгаа жаахан “ажаа” нь нойрны аяны дөрөөнд мордуулж орхиод . . . гадаа байшингийн сүүдэрт тоглож байгаа “найзууд” –руугаа явах  гээд байгааг мэдээд. . . миний хажууд айдас хэн үргээх юм дээ. . . гэсэн шиг. . .  

Суурины үд дунд “Халуун усны “ нэртэй гудамжнууд нам гүм. Томчууд нь ажилдаа явж, хүүхдүүд сургууль руугаа  \аа үгүй л дээ хичээл өчигдөрхөн тарж зуны амралт эхлээ биз дээ\. Гэхдээ л сургууль дээр засвар хийх, бага ангийнхан нь “зуны даалгавар”-аа авах гээд явцгаасан. Навчаа харин хүүхдүүдтэй хамт очиж зуны даалгавараа авч чадахгүй. Багш нь “энэ Навчаа хичээл үнэн , худлаа тарав уу үгүй юу л усанд хаясан чулуу шиг алга болчихдог юм” гэнэ.

Олон жил уулзаагүй найзуудтайгаа уулзах Сараад үнэхээр сайхан байлаа.  Аравдугаар анги төгсөөд 15 жил уулзаагүй нэг ангийнханд ярих хөөрөх юм үнэхээр их байлаа. Эрчүүд нь шар айрганд ялимгүй халамцаж, бүсгүйчүүд зовлон жаргалаа дэлгэж, удаан уулзаагүй хүмүүс амаа олохгүй шуугилдаж байв. Хөдөө буйдхан газрын жижигхэн цэнгээний газар хүн ихтэй байсан ч тэдний чимээ шуугианыг дарах хүн үнэндээ байсангүй. Гэнэтхэн Цэнгэл Сарааг нударч “Хараач. Манай нөгөө ангийн Ундрах” гэх дуугаар Сараа баарны тек рүү харлаа. Таньдаг хэрнээ таньдаггүй хүн. Өнгөрсөн 15 жил дүрэлзсэн алаг нүдтэй хөрслөг бор хүүг хачин их өөрчилснийг тэр хараад л шууд анзаарав. Ундрахыг ирснийг ангийнхан нь эрчүүд ч анзаарсан бололтой. “Хүүе. Ундрах нааш ир. Энэ чинь манай ангид бүртгэлгүй л болохоос биш манай ангийн л хүүхэд шүү дээ” хэмээн шуугилдаж,  түүнийг ширээндээ урьж, дайлж цайлж эхлэв. Ундрахад гэнэтийн энэ их шуугиан, бас хүндэтгэл эвгүй санагдсан бололтой биеэ барьж байгаа нь илт. ( Дэлгэрэнгүй... | 15 | Өгүүллэг | Бусад | )

Залуу уран бүтээлч Энхбаатарын Үржинханд нь Улаанбаатар хотод төрсөн. 2009 онд “Өөртөө үнэнч үлдэнэ” нэртэй анхны шүлгийн түүвэр номоо хэвлүүлж олны хүртээл болгожээ. Богино өгүүллэгийн “Утгын чимэг” наадамд “Атаархал” өгүүллэгээрээ амжилттай оролцож, өдөр тутмын болон бусад олон сонин сэтгүүлд бүтээлүүд нь нийтлэгдсээр байна. 2010 онд богино өгүүллэгүүдээсээ түүвэрлэж эмхэтгэсэн “Шувуутай цүнх” нэртэй номоо хэвлүүлсэн. Энэ удаад уншигч та бүхэндээ “Хайр цацруулж...” нэртэй яруу найргийн шинэ түүвэр номоо дэлгэж байна.

     
    
  Эрхэм уншигчид та бүхэндээ энэ оны анхны бүтээл "Хайр цацруулж..." нэртэй шинэхэн түүвэр номоо  хайрын гэгээн Валентины баяр, мөн Монголчууд бидний баяр сар шинээ угтан дэлгэж буйдаа туйлын ихээр бэлэгшээж байна.  Сэтгэлдээ гэрэл, зүрхэндээ хайраар дүүрэн уншигчид минь бие биедээ ХАЙР бэлэглэж, аз жаргал, халуун дулаан инээмсэглэлээр цалгин байхыг ерөөж шинэхэн бүтээлээ өргөн барья.                                                                                   Зохиогч                                                     

Хайр цацруулж...                 

Надаас холдож буй тэр олон өдрүүдийг одоо
Нарны тогоруудтай үдээд уртаар шүүрс алдана
Намиран намилзах шаргалхан мөчрүүдтэй хамт
Надад тайтгарал авчирдаг  аядуухан дуу аялна

Сайн байцгаана уу намайг Жимми гэдэг. Би Улаанбаатар хотын хамгийн цэвэр агаартай бүс болох Зайсан толгойд 3 давхар хаусанд амьдардаг. Би ч их азтай охин шүү. Ийм баян цатгалан айлд тэр олон охидуудаас сонгогдоод өргүүлчихдэг. Одоо надад дутагдаж гачигдах нэг ч зүйл байхгүй. Хүссэн үедээ гадуур зугаалаад л дургүй үедээ гэртээ, ил галны дэргэд хэвтээд, хүссэн амттанаа авж идээд л ...

Зуны халуунд Говь-Алтайн сүрлэг хяраар цагаан цас бууралтаж бууралтаж байна. Ар талаар нь ургасан бага сага тахир яргайнаас өөр ой мод, өвс ургамал бараггүй баргар их хадан оргил тэнгэрийг хатган үргэлжлээд, завсраар нь хадан хавцал бүрэлзэж байна. Сэрвийсэн сэхийсэн өндөр оргилуудыг ажиглахад үр ач нартаа уурлаж загинах занчихыг завдаж байгаа зэвхий царайтай буурал өвгөн шиг харагдах тул аргагүй сүрдэж ямар ч хүний зүрх шимширч сэтгэл ширвээдэж, царай барайх юм.
Газрын сүрлэгээс гадна, замйн бэрх нь даан чхэцүү юм. Зам бэрх учраас нутгийн ардад тэрэг байдаггүй, юмаа малын нуруунд ачиж нүүдэг байна. Уулыг хөндлөн давахад бас гайгүй, харин уулын энгэрээр нь олон сархиаг хижиж явахад тун нэцүү байдаг. Тэр жил би Говь-Алтайн өврөөр олон сархиаг хижиж, өртөө улаа хэрэглэж, албан хэргээг нэг увж билээ. Цавчим хяр, гүн жалга ээлжилж гарын хуруу шиг буюу дээлийн хуниас шиг байх юм. Нэг хянгыг мацаж авирч арай гэж давахад цаана нь гүн хавцал харагдах юм. Нарийн харгуйгаар хадан дундуур ингэж өгсөх уруудах гэдэг мөн ч хэцүү байлаа.

erd-034.JPG
600x450 79k
Сэтгэгдэл: 0
Үзсэн: 4376

mongolia2007year-168.JPG
600x450 72k
Сэтгэгдэл: 0
Үзсэн: 4216

Халх эхнэр
537x600 170k
Сэтгэгдэл: 0
Үзсэн: 6434