Тэднийхээс шив шингэн утаа эгц дээшээ олгойдож байлаа. Оюунаа аль хэдийнээ босчихоод цайгаа оргиулаад уудалж байгаа, мань "Хоёрын даваа" яахав дээ, дээлээ эгэлдрэглээд суучихсан хүзүүгээ шөргөөгөөд л амсар нь цоороод уруул урчихмаар болсон мөнгөн аягатай цайгаа тэмээ шиг хүчтэй сорж суугаа. Орсон гарсанд   - Миний энэ чинь Мэргэ вангийн Далхаа зааны аяга шүү дээ гэж хөөрлөнө. Харин тэр Далхаа заан гэдэг нь ямархуу бөх хэзээ байсныг ярьж шагширч байгаа хүнийг би л сонсоогүй юм байна. Банди гуай наадам болгоноор зодоглодог ч хоёрын даваанаас нэг их хэтэрдэггүй болохоор нутгийнхан мань "Хоёрын даваа" гэлцэн инээд наргиан болдогийг Оюунаа ч мэднэ.

     Гурвуулаа наадмаас харьж явлаа. Архинд халамцсан Банди гуай далбийж үнгэлдсэн бүрх малгайныхаа доор гүвтнэж явснаа гэнэт морь бусгатал учиргүй шогширч гаслав. Тэр муу чөргөр бандид шууд л дотуур дэгээгээ хутгачихдаг байж. Анаж байж алдчихлаа. Бүүр нэг, ойчих нь мэдрэгдээд гуяных нь хөх мах чичрээд байхад шүү гэхэд би түүнийг тайвшруулах санаатай "Гаднаас олон сайн бөх ирсэн байна лээ, аргагүй байх" гэхэд Оюунаа аав одоо хөгширч яваагаа мэддэггүй юмуу гэж ширвэв. Дөчтэй эр дөрвөө дарсан ат гэдэг юм. Намдаг арсланг гэрээрээ дайраад гараарай гэсэн, хэдэн мэх заалгаад үлдэнээ. Хойтон жилийн наадмаар ч "За энэ ч яахав би Содномынхоор дайраад гаръя. Миний хоёр хүү шударгахан ергүүлээд харьчих, сар мөддөө гарахгүй шүү. Төөрөөд чөтгөрийн гүйдэлтэй Ишгэнэ хоолой руу орчихвоо гэснээ "Хоёр хангайн нутаг хүрэнтэж найгаад байна" гэж дуулсаар нар шингэчихээд сүүлчийнхээ улаан туяаг цацаж байгаа тэнгэрийн хаяа руу Банди гуай жижгэрэн жижгэрсээр уусав.
       Намдаг арслан гэж хүрэн баримал шиг эр манай хотоор ирж, Банди гуайн магнайг тэнийлгэлээ. Оюун "Тэр хараа, Намдаг ахыг Хөдөөлсөн бухны хүзүү шиг ямар аймаар юм бэ Төө хэрийн тэвнээр хатгасан ч нэвтрэхгүй байхаа" гээд тас тас инээв. Бөх хүний охин, бөхөө шоолбол аавын чинь наадмын тэнгэр харина шүү дээ гэж Оюуныг цаашлуулбал, Чи ааваар минь даажигнаад байна уу? Барилдаж чаддаггүй ч гэсэн Бага газрын чулуу шиг нөмөртэй хүн дээ гэж надтай мөчөөрхөлцөв. Банди гуай хонь гарган Намдаг арсланг тухлуулж, ядаж хоёр хонооч гэж гуйсан боловч хажуу сумын наадамд миний даага үүрсээд хүлээж байхад энд толгой ганзагалаж хэвтээд юугаа хийхэв. Харин саяын байныхаа даагыг танд үлдээе гэхэд Банди гуай бөх хүний бэлэг, цаанаа нэг юм бэлгэдэж байгаа гээд бөөн хөл хөөрцөг боллоо.

“                “                “

      Би Малахын отроос Оюунаа руугаа довтолголоо. Оюунаа минь намайг харуутаа их л холоос тосдогсон. Чамайг гурав хоновол санаж үхнэ гэсэн юм чинь гуч хоноод ирэхлээр ёстой бэтгэрэх шахсандаа. Бие нь зүгээр л байдаг байгаа даа гэж амандаа үглэн мориндоо ташуур өгөв. Хот хороо нэг л эль хульхан. Банд гуайн гэрийн яндангаар утаа гарахгүй байв, Өмнөөс ээж минь л тосов.
     - Хүү минь яасан их давхиа вэ? Морь чинь бахардаж унах нь байиа шүү дээ
     - Тэр яах вэ ээжээ, Оюунаа гэртээ байгаа биз дээ
     - Чамаас түрүүхэнд Намдаг арслан тэрэгтэйгээ ирээд явсан. Мөр нь арилаагүй байна. Банди тэр хоёр буцаж ирэхгүй юм шиг хамаг хувцас хунараа хумьж аваад явчихсан шүү дээ гэсэн үг дотор манартуулав. Түүний үлдээсэн зурвасыг уншвал "Баяраа, чиний цаашдын амьдралд чинь сайн сайхныг хүсье. Би Намдагийг дагаад явлаа. Бөхийн өвчтэй аавыг минь чи мэднэ. Бүсгүй ядарсан амьтан нэг удаа ч болохноо аавыгаа гялайлгая. Хоёрын хоёр бөхийг гомдоох аргагүй байсныг чи минь ойлгоорой" гэсэн хэдэн үг бүрэлзэв. Даанч дээ, Оюунаа минь ... Ийм юм гэж байдаг юмуу. Миний янзыг үзээд, тохуу хийгээд л хашааны ард зогсч байгаа гэж бодон орчиноосоо түүнийг эрж хайж, Оюунаа... гэж хашгирлаа. Пүнзний саравчин дээр сууж байсан хэдэн турлиах цочоод нисэв. Ноосолчихсон тэмээд шиг цэлдэн хөхөлбөр гүвээ толгод чимээ аниргүй нэг ойртож, нэг холдож байлаа.
       Сониноос, Банди гуай барилдахаа больж, жаахан халамцаад ирэхлээрээ “Би өөрийнхөө дархан дотуур дэгээгээ хүргэндээ үлдээснээс хойш миний бөх болж төрсний хэрэг бүтэж байгаа нь тэрээ” гэдэг болсон гэнэ лээ. Хоёрын даваа гэдэг чинь мөн л холын даваа юм билээ дээ.

ДОЛГОРЫН ЦЭНДЖАВ

      Д. Цэнджав нь 1954 онд Дундговь аймгийн Гурвансайхан сумын нутагт төржээ. 1978 онд Улсын багшийн дээд сургууль, 1991 онд Москва хотноо ОХУ - ын Нийгэм - улс төрийн дээд сургуулийг тус тус төгсчээ. 1975 оноос уран бүтээлээ эхэлж "Дэгдээхэй", "Уран дүрийн ертөнцөд", "Тэнгэрт хальсан тоос", "Чонын алтан шагай", "Хул салхи" зэрэг тууж, роман өгүүллэг, яруу найраг, шүүмжийн номоо хэвлүүлжээ. Монголын Зохиолчдын эвлэлийн шагналт зохиолч юм.

mongolia2007year-172.JPG
600x450 82k
Сэтгэгдэл: 0
Үзсэн: 4278

mongolia2007year-052.JPG
600x450 80k
Сэтгэгдэл: 0
Үзсэн: 4461

YolHad_26.JPG
700x525 68k
Сэтгэгдэл: 0
Үзсэн: 1276200