Данзанноровын Хүү : Лугшилт

       Жаргалан энэ удаа жилийн дотор арван нэгэн амьтан байна. Миний луу ... хэмээн асуулаа.
      - Би багадаа чухам лууны нутагт хурга хариулж өссөн нэгэн. Yзээгүй гэх аргагүй. Манай нутагт үлгэрийн л орон доо.
      Зургаан зүйл хамаг амьтны сүр болсон илэрхий хүч чадалтай авир зөөлөн эргэн тойрондоо бол хүрхрэн дуугарагч нэгэн их амьтныг Хан хурмастын хөлгүй гүнд төсөөлөн харж, түүнийгээ "Бурхны ташуур" гэж нэрлэлээ.

      Луншт нэртэй бяцхан толгойг хүмүүс хайрлана. Орчмын усыг цалгиах, ургамлыг таслах: гүйгүүл жаахан хөх гүрвэлийг ч үл үргээлгэнэ. Алаг хорвоо, нуга толгодоо нутгийн буурлууд ингэж л хариулна.
      Хайрхан гэмээргүй толгой боловч догширно, бас хилэгнэнэ гэлцэнэ. Хилэгнэвэл, Лунштаас аварга биетэн гарна гэж ёгтлон егөөдсөн тэр л сэтгэхүйг нь бага нас минь мэдээгүй л өнгөрсөн юм. Тэр нь “Загасан хайрстай, арслан царайтай, араа соёотой, шувуун сарвуутай, духан дээрээ эрвээхэйн адил тэмтрүүлтэй, тэмээн нүдтэй долоон голтой, 9-н амьтай гэх ба чонон нүдээ сөрвөлзүүлж, үхэр хамраа сартайлгаж, могой биеэ муруйлгаж, морин дэлээ хөдөлгөж, оонон эврээ сэжиж, хангарьд хумсаараа дүрсгүй хүүхдийг баздаг" болгож биечилнэ. Аргагүй л энэ хэмээн зурна .Лууны ходоод ховдог ч бөөр нь захирдаг гэж сургана.
      Жаргалан ус, хүлэг морь, гал гурвыг там авдаггүйгээс хүчтэн болно. Хүчтэнээ Луугаар нэрлэхийн учир ийм гэж ярина.
      Монгол хэлэнд луу баян, луу гүн, луучин гутал гэх нь хүчирхэгийн бэлгэдэл болно.
       Аргагүйд үл дийлдэхийн тул лусын бэлэгдэл мөнх хоцорсон загасан нуруу урлаж зургааг хэлхэн аргалдаг дом бий.
        Жаргалан Луншт толгойн нэрийг "Луун яст" гэж тайлав. Yнэхээр тийм ч юм бил үү! бүү мэд. Yлэмж биет үлэг гүрвэлийн нутаг энэ говь л бололтой. Эргэн санахад лууны нутагт түүний ясан дунд хурга хариулж өслөө гэх нь байдаг. Гайхахын аргагүй л үнэн ажээ. Лууны толгой нь ямагт өөдөө байснаас эртний түүхт Хар балгасны алдарт хөшөөний титмийн чимэг мөнхөрсөн гурамсан лууны дүрсийн толгой нь сүүлнээсээ дээр зурагджээ.
       Харин таг, аяганы ёроол, хаалган дээр зурвал цагиргалуулдаг. Учир нь "хорлолыг" хаадаг хэмээн бэлгэддэгээс тэр гэнэ.
       Жаргалан Замбуутив дээр хоёр хөлт хүмүүн дөрвөн хөлт адгуусын дунд үл оршихын учир луу хэмээн нэрлэгдсэнийг олж хүнд өөрт нь луу байдаг гэх үлгэрийн шинэ тайлбар хийлээ.
       Хүн бүхэн луутай гэнэ. Бүсийг хувилсан луу гэх үлгэрт үгүүлэхийн учир ийм аж. Тиймээс бүсэнд толгой байдаг гэлцэнэ.
       Толгойг дээш өргөн хийсгэж, сүүл дагуулан хөөрүүлж агаарт өөд нь нисгэж нар зөв тойруулж даялуулна,
       Хүчээр илүүтэй эрийг "Бүстэй хүн" гэх учрыг үлгэрт ингэж өгүүлжээ. Бүс хүчирхэхийн тулд гэж үздэг. Тиймээс муу бүс бүсэлдэггүй гэнэ.
       Хамаагүй сольдоггүй, бас тасалдаггүй. Хэрэв хөндлөн хуваавал тэнгэр хилэгнэнэ гэдэг. Лууг хэрчсэнтэй адилтгаж байгаа нь тэр.
       Бүсээ хураалгах муу үйлийг үл хийнэ. Бүсийг нөмгөлж явна. Yлгэрт үүгээр чадалгүй болгож буй нь юм шүү дээ.

1997.

Данзанноровын Хүү

      Дундговь аймгийн Сайнцагаан сумын нутаг Цагаан-Овоо гэдэг газар 1950 онд төрсөн. 1959-1969 онд 10 жилийн дунд сургууль, 1973 онд УБИС төгссөн.
      1970-аад оноос уран бүтээлээ эхэлж "Газарч жаалууд" (1989). “Гурван сайхан үг" (1990) "Ертөнцийн тулгуур ухаарал" (1999) нэртэй хүүхдийн танин мэдэхүйн өгүүллэгийн номууд нь хэвлэгдсэн.
       1990 он МЗЭ - ийн гишүүнд элссэн. Уран зохиолын судлал шүүмжлэлийн бүтээлүүд дотроос нь Уран зохиол сургалтын хүмүүжүүлэх онцлог (1993) нэг сэдэвт зохиол БНХАУ-д тусгайлан хэвлэгдсэн болно.
       Шилдэг бүтээл туурвисны учир   учир   МЗЭ – ийн шагнал (2000) хүртсэн юм.

( Сэтгэгдэл бичих? | Өгүүллэг | Монголын өгүүллэгийн цоморлиг 2003 | Шинэчилсэн огноо: 2006-12-13 06:35:17 )

Facebook Twitter LinkedIn WhatsApp Email Дуртай Хэвлэх Like

Санал сэтгэгдэл

Хэрэглэгчийн булан

Та манай гишүүн болохыг хүсвэл энд дарна уу.

Одоо онлайнд 255 зочин, 0 гишүүн байна.

Санал асуулга

Та онлайн номын дэлгүүрээр хэр их үйлчлүүлэх вэ ?
	Байнга
	Нилээд
	Хааяа
	Цөөн
	Үгүй

Санал асуулгын дүнг үзэх

Мэдээлэл оруулах

Та бүхэн өөрсдөө шүлэг, өгүүлэл оруулахыг хүсвэл энд дарж нэмж болно.

Та монгол гарын драйвэр ашиглан бичээрэй. Оруулсан мэдээллийг админ үзээд идэвхжүүлнэ.

Санал хүсэлтээ илгээх

Зургийн цомог

Должин : 2007 оны аялал
mongolia2007year-097.JPG
600x450 88k
Сэтгэгдэл: 0
Үзсэн: 4923

Т. Баатардорж 46х18х20, керамик
Эхийн хайр
600x800 184k
Сэтгэгдэл: 0
Үзсэн: 5418

B3-043.JPG
450x600 105k
Сэтгэгдэл: 0
Үзсэн: 6032

Агуулга

Monday, 2025.12.29
·	Мөнх цээжлэх ба хэзээ ч мартуулахгүй арга техник Bias буюу sohor uhamsar-3 business psychology
Sunday, 2025.12.28
·	Та үүнийг зөвхөн амьдралдаа ганц удаа хийхэд гайхамшиг үүснэ
Saturday, 2025.12.27
·	Та хэдэн цаг унтдаг бэ? Нойр бол хамгийн том хөрөнгө оруулалт- Шинэ төрлийн эмгэг
·	Цаг биш булчин бол жинхэнэ алт бөгөөд цорын ганц үнэнч нөхөр
·	Жаргал бол усанд сэлж сурахтай адилхан заалгаж байж сурдаг зүйл- Сэтгэцийн эмч олсон 3 аз жаргал
Thursday, 2025.12.25
·	Сайхан бүсгүй чамдаа
·	Чамайг би боддог
Wednesday, 2025.12.24
·	Пүрэв : Чи миний нууцхан ертөнц
·	Чамайгаа би дахиад хайрламаар
·	Сайхан минь эрхэл
·	Уучлаарай болохгүй... Миний үгэнд ор...
Tuesday, 2026.01.13
·	Э.Бүжинлхам : Чи юм
Tuesday, 2025.12.23
·	Миний дуртай шүлэг
·	Охин маань нэг өдөр сургуулиасаа ирээд сургуулийн хоолны газрын нэгэн "хачин" ажилтан эмэгтэйн тухай ярив…
Monday, 2025.12.22
·	Загдын Түмэнжаргал : Бага Нас Бидэн Хоёр
·	Загдын Түмэнжаргал : Хэрвээ
·	Загдын Түмэнжаргал : Чи Бид Хоёрын Хавар
·	Загдын Түмэнжаргал : Амьдрал Надад Зүүд шиг Санагдсан
·	Загдын Түмэнжаргал : Зүрхний үнэн үгээ чамд хэлмээр байна ...
·	Загдын Түмэнжаргал : Бүрэнхийг Сэмлээд Үүр Гийх шиг Тэр минь Ирсэн
·	Загдын Түмэнжаргал : Дөчин Мянгатын Хүүхдүүд
·	Загдын Түмэнжаргал : Гэгэлгэн Блюз
·	Загдын Түмэнжаргал : Хоосон Хорвоо
·	Загдын Түмэнжаргал : Ний Нуугүй
·	Загдын Түмэнжаргал : Тэр чинь Би
·	Загдын Түмэнжаргал : Сүүлчийн Хонх
·	Загдын Түмэнжаргал : Харууслын Блюз
·	Загдын Түмэнжаргал : Сайн Байна уу
·	Загдын Түмэнжаргал : Хотын Блюз
·	Загдын Түмэнжаргал : Бүүвэй
·	Загдын Түмэнжаргал : Ганц Ганц Ганц
·	Загдын Түмэнжаргал : Хагацлын Тухай Төсөөлж Чадахгүй нь
·	Загдын Түмэнжаргал : Улаан Навч
·	Загдын Түмэнжаргал : Миний Сэтгэл шиг Тэнгэр үү
·	Загдын Түмэнжаргал : Сохор Шувуу
·	Загдын Түмэнжаргал : Тэнгисийн Цагаан Бороо
·	Загдын Түмэнжаргал : Дэлхийн Цэцэрлэг
·	Загдын Түмэнжаргал : Дурсгалын Дэвтэр
·	Загдын Түмэнжаргал : Найрамдал Зуслангийн Вальс
·	Загдын Түмэнжаргал : Бүүвэй Тэнгэр Ээжий

Та сараа сонгоно уу

Санал хүсэлт

Хажууд нь хүмүүн мишээн гэрэлтэхэд Халиун дэлбээгээ дэлгэн баярладаг Инээхийг хүртэл эсэндээ мэдрэх Ижий сүнстэй Сарнай цэцэг

© Copyright 2005-2026 Biirbeh.MN. All rights reserved. By Bataka	Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Утас : 976-99076364 И-мэйл :info@biirbeh.mn