9907-6364 info@biirbeh.mn
Facebook RSS2 Нэвтрэх
BIIRBEH.MN
Та нэвтрээгүй байна Нэвтрэх
Харагдах горим:
Үсгийн хэмжээ:

9907-6364 | info@biirbeh.mn

© Biirbeh.MN - Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан

Өгүүллэг

Өгүүллэг Өгүүллэг: Сааюугийн Баттулга : ТЭНГЭР ҮР
Оруулсан admin on 2023-01-04 10:12:06 (8967 уншсан)
“УТГЫН ЧИМЭГ-2022” НААДАМ
II ШАТАНД ШАЛГАРСАН БҮТЭЭЛ

МЗЭ-ээс зохион байгуулдаг “Утгын чимэг 2022” наадам 2023 оны 1 дүгээр сарын 19-нд болно.  Уг наадмын сүүлийн шатанд өрсөлдөх 10 өгүүллэгийг цувралаар танилцуулж байна. 

Сааюугийн Баттулга

                          ТЭНГЭР ҮР

Хүү ижийгээ элгээ эгштэл санана. Зарим шөнө ижийтэйгээ уулзаж зүүдлэх хэдий ч нүдээ нээх төдийд дахиад л ижийгээсээ хагацаж орхино. Тэр нэгэн өглөө гэрт нь юун тухай яриа болоод буйг хүү ойлгоогүй. Хэн нэгний хүндээр санаа алдахтай зэрэгцэн "Барааг нь ч харуулалгүй аваад явчихлаа. Тэгдэг л учиртай юм гэнэ" хэмээн хоолой зангируулахыг там тумхан сонсоод аавыгаа буцаж ирснийг мэдсэн ч нойроо харамлан хөнжил рүүгээ лавхан шургаж билээ. 
Хүүг ханатлаа унтаад сэрэхэд хоймрын авдар дээр ижийнх нь зургийг байрлуулж өмнө нь зул өргөсөн байв. Өдөр нь хөдөө нутагт ховорхон үзэгддэг алим жимс тэргүүтнээр ширээ засч ойр хавийнхнаа цуглуулан будаалга үйлджээ. Тэгэхдээ тэрхүү амттануудаас ижийнх зурагны өмнө арай л бага дээжилсэн мэт санагдахад хүү өөрт оногдсон хувиасаа нэмж тавив. Хүүгийн энэхүү үйлдлийг анзаарсан томчууд яагаад ч юм буруу харж нулимсаа чимээгүйхэн арчицгаахыг хүү анзаараагүй билээ. 
Энэ өдрөөс хойш олон хоног өнгөрсөн ч хүү ижийнхээ буцаж ирэхийг тэвчээртэй хүлээсээр л байлаа. Эцэг нь нэгэнтээ "Ижий нь тэнгэр лүү явчихсан. Миний хүү том болохоороо ойлгоноо" гэж хэлээд духан дээр нь удаан гэгч үнэрлэжээ. Хүү эцгийнхээ юун тухай хүүрнээд буйг ойлгоогүй ч “Ижий яагаад тэнгэр лүү явчихсан юм бол, яагаад буцаж ирэхгүй байгаа юм бол?” гэж бяцхан тархиндаа цаг үргэлж бодож явах болжээ. Өвс ногоо гандан, гол ус зайртах дөхөх тусам хүүгийн санаашрах улам ихсэж гэрийн хаяа түшин суугаад оргил тэргүүн нь манан будан дунд үүлс сүвлэн дүнсийх тэртээх догшин хүрэн хайрхны зүг ширтэн суух болов. 
( Дэлгэрэнгүй... | 0 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: Эрдэнэ-Очирын Ганболд : АЛГЫН ЧИНЭЭХЭН ГАЗАР
Оруулсан admin on 2023-01-04 10:10:01 (9361 уншсан)
“УТГЫН ЧИМЭГ-2022” НААДАМ
II ШАТАНД ШАЛГАРСАН БҮТЭЭЛ
МЗЭ-ээс зохион байгуулдаг “Утгын чимэг 2022” наадам 2023 оны 1 дүгээр сарын 19-нд болно.  Уг наадмын сүүлийн шатанд өрсөлдөх 10 өгүүллэгийг цувралаар танилцуулж байна. 

Эрдэнэ-Очирын Ганболд

              АЛГЫН ЧИНЭЭХЭН ГАЗАР

        Хүнсний тов хийсэн дэлгүүр ажиллуулдаг Баатарчулуун сарын орлого, зарлагын тооцоо хийж суутал гар утас нь тожигнон дуугарч “ээж минь” гэсэн нэр жирэлзэн гарч ирэхүй дор яаран авав. 
          - За хүү минь, ээж нь нутагтаа л очоод ирмээр байна. Хоёулаа нөгөөдөр өглөө эртхэн гарах уу? Зам сайхан болсон, өглөө эртхэн гарвал оройдоо амжаад оччихдог гэсэн. Төрсөн буурин дээрээ хөрвөөж, аав, ээжийнхээ нутгийг эргээд ирмээр санагдаад болдоггүй. Миний хүү унаа унаш чинь бэлэн биз дээ? гэж ар араас нь давхцуулан их л цухалхан ярив. 
       -Тэгье, ээж ээ гэж хэлээд Баатарчулуун яаран босов. Ээж нь өдөр бүр залгаад байдаггүй, хааяа залгавал  цөөн хэдхэн үг хэлдэг,   ойр тойрондоо “Хэцүү Цэрэн эгч” гэж алдаршсан хүн. 
         Баатарчулуун олон жил худалдааны байгууллагад ажилласан нягтлан бодогч, эхнэр нь худалдагч болохоор дэлгүүрийн ажил эмх цэгцтэй, тэгээд ч олны хөлийн газар, бүр дээр үеэс “Цагаан хуарангийн цагаан дэлгүүр” гэж нэршсэн, одоо ч энэ нэрээ хадгалсаар буй. Дэлгүүрийнхээ дэргэд шахам шинэ орон сууцанд төвхнөсөн,    давгүй унаа машинтай, бас компанийн захирал гээд Баатарчулуун  юм юмтай болж амжсан ажилсаг, овсоотой эр. 
( Дэлгэрэнгүй... | 0 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: Долгорын ЦЭНДЖАВ : “ЦАГААН НОХОЙ”
Оруулсан admin on 2023-01-04 10:07:57 (8727 уншсан)
“УТГЫН ЧИМЭГ-2022” НААДАМ
II ШАТАНД ШАЛГАРСАН БҮТЭЭЛ
МЗЭ-ээс зохион байгуулдаг “Утгын чимэг 2022” наадам 2023 оны 1 дүгээр сарын 19-нд болно.  
Уг наадмын сүүлийн шатанд өрсөлдөх 10 өгүүллэгийг цувралаар танилцуулж байна. 

Долгорын ЦЭНДЖАВ

                                 “ЦАГААН НОХОЙ”

 Охин битүү ой модтой гүн хөвчид төөрсөөр тав дахь хоногтоо хөл дээрээ тогтож ядталаа туйлджээ. “Ээжээ... ээжээ” гэж чарлан уйлж хашгирсаар, хоолой нь сөөж дуу нь ч гарахаа болив. Өлсөхийн эрхээр тааралдсан жимсний навч, сөд, самрын үр идэж, цас үмхлэхэд, амны цангаа нь гарахгүй хов хоосон хөөс шиг санагддаг болсныг охин мэдэрч байлаа.      
          -Ээжтэй чинь  хамт  сумын төв орох яаралтай  хэрэг гарлаа. Өнөөдөр дулаахан, цэлмэг сайхан   өдөр байна,  хонь юу юугүй   уулын мод  руу орчих нь...чоно боохой үүрлэсэн газар шүү...шалавхан   хураагаад,  хашчихаарай гэж аав нь  захичихаад  явжээ.
 Охин замд тааралдсан энэ тэрийг шохоорхон  сатаарах хооронд  хонь шигүү  модтой уул өөд өгссөөр, газарт шингэсэн  мэт бараа сураггүй алга болчихжээ. Шургахын аргагүй битүү  өтгөн ой дотуур хонио эрсээр,  сүүлдээ хаа явж байгаагаа  ч мэдэхээ болив.  Хаашаа л харна, нүүр тулам сэрийсэн хадан хясаатай  уул, сүглэгэр модны цаана юу нуугдаж отож байгааг тааварлах аргагүй, айснаасаа болоод бяцхан зүрх нь цээжнийх нь цаана цовхчиж байлаа. Гүнзгий эрэг жалга  руу ч  үсэрчих шахжээ. Өөрөөс нь өндөр шахуу ороонго өвс хөлнөөс нь зуурч, модны мөчир хацрыг  хайр найргүй шавхуурдсан ч явсаар байв. 
         Эргэн тойрон амьгүй мэт дүв дүлий ажин түжин. Хааяа хоёр гурван  хэрээ хэлээ тагших шиг чимээ гарган толгой дээгүүр нь өнгөрнө.  Яах ч учраа олохоо больсон  охин бүдүүн тэс хүйтэн мод түшээд чихээ наагаад зогстол, модны гүн цаанаас чихэнд нь  нохой  хуцах шиг ён ён... ёнхийсэн  үл мэдэг анир чимээлжээ. Тийм бүдэг  бадаг  чимээ  авиа гарсан зүг рүү  бүдчин, унаж тусан  алхааар  эргэн тойрон  харанхуй нөмөрчээ. Зүг чиггүй тэрээр бүдүүн хар  модон дээр суутал,  модны завсраар сарны  ёлтойсон гэрэлд ёзоороороо өмхрөөд цаашаа   гүнзгий ухагдсан мэт  зөөлөн хөвдтэй   нүх тааралдсан  нь азтай хэрэг байлаа. Охинд нөмөр нөөлөгтэй, түшигтэй  аятайхан санагдсанаа  тэр чигээрээ  нам цохиулах мэт таг унтчихлаа. 
( Дэлгэрэнгүй... | 0 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: Ням-Очирын Баасанжав : АЛТАН ЗУУЗАЙ
Оруулсан admin on 2023-01-04 10:03:29 (13802 уншсан)
“УТГЫН ЧИМЭГ-2022” НААДАМ
II ШАТАНД ШАЛГАРСАН БҮТЭЭЛ
МЗЭ-ээс зохион байгуулдаг “Утгын чимэг 2022” наадам 2023 оны 1 дүгээр сарын 19-нд болно.  Уг наадмын сүүлийн шатанд өрсөлдөх 10 өгүүллэгийг цувралаар танилцуулж байна. 

Ням-Очирын Баасанжав

АЛТАН ЗУУЗАЙ

Найдан нэгэн жарныг давтлаа юу эсийг үзсэн гэх вэ. Чонын санааг ч санаж явсан байх. Түмний түрүүнд ирж суугаад, сүүл хавьд нь хоолойгоо засаж, засаж хэд гурван үг унагачхаад мордоод явчихдаг болохоор нь улс амьтан түүнийг “Боохой” гэсэн ч юм бил үү, ер таамгүй. 
“Боохой” Найдангийнх сум суурингийнханаас хоёр өртөө шахуу тул хүн амьтны хөл хөгсөөнөөс алс, чих амар сууна. 
“Одоогийн суурин суусан энэ газар анх ямар сайхан сэргэлэн дэнж байв даа. Гэтэл одоо хүн амьтны хөл, машин техникт элдүүлсээр улаан тоором болжээ. Ер хүн шиг хэрэггүй амьтан алга даа” гэж дургүйцэн бодоод хормойндоо буусан цагаан манхан тоосыг ташуурын модоор хэд гурав цохьчихоод, хоршооны хаалга татлаа. Эмгэндээ бас галын зээдээ хүлхүүлчих санаатай хэдэн  жин зөөлөн чихрийг хоршооны охиноор боолгож аваад мордов. 
Сэлүүн сэрмүүн нутгаа зорих гэж байгаа болоод ч тэр үү сэтгэл яарна. Унаа морь
ч уул усаа гэлгүй яахав, зуузайгаа тэнийтэл дугтчина. 
Найдангийнх буруудаа дэлтэй улаан хээр зүсмийн адуутай. Алийг нь ч тохоод мордсон ам булааж, цээж түрэн хөндөлсөх тул дэл сүүлэндээ дарагдаж газар ширтсэн юм унах ясны дургүй хүн.
( Дэлгэрэнгүй... | 1 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: Лхагвагийн Дайриймаа : ГАР ХӨРӨӨ
Оруулсан admin on 2023-01-04 10:01:49 (8303 уншсан)
“УТГЫН ЧИМЭГ-2022” НААДАМ
II ШАТАНД ШАЛГАРСАН БҮТЭЭЛ
МЗЭ-ээс зохион байгуулдаг “Утгын чимэг 2022” наадам 2023 оны 1 дүгээр сарын 19-нд болно. 
Уг наадмын сүүлийн шатанд өрсөлдөх 10 өгүүллэгийг цувралаар танилцуулж байна. 

Лхагвагийн Дайриймаа

ГАР ХӨРӨӨ

Түвдэнг хүмүүс “хүний мухар” гэдэг байсан аж. Тэр тусархуу, малд гярхай, гарын ур сайтай нэгэн байсан билээ. Бүгд л алдсан, олохгүй байгаа малаа түүнээс сурна. Тэд хайснаа олохгүй буцна гэж бараг л байхгүй. Түвдэн хаана ямар мал өтсөн, хөл нь хугарсан гээд бүгдийг нь л хэлж өгнө. Өөрөө ч чадахыгаа өтчилсөн, чиг барьж боосон ч байх. Гэвч хорвоо түүнийг залуухнаар нь буцааж авсанд хүн бүр л харамссан аж. 
Эхнэр Сэрж нь хоёр жилийн дараа нутгийнхаа Гэмпилтэй ханилан, нэг охин төрүүлсэн билээ. Түвдэнгийн хүү аавыгаа дуурайсан сэргэлэн, бас гарын дүйтэй тул аймгийнхаа Хөгжим бүжгийн коллежийн зургийн ангид суралцах болжээ. Дүү охин нь тавдугаар ангид сурдаг, мөн л сэргэлэн, сурлага сайтай, царайлаг охин байлаа. Дотуур байранд амьдардаг аж. 
Сэрж нэг зүйлийг огт мэдэхгүй явсан нь Гэмпилийн охинд нь шунасан адгуусан хүсэл байв. Охин хойд эцгийнхээ нэг л биш харцыг зөнгөөрөө гадарлах болсон тул амралтаараа  аль болох л гэртээ очихгүйг хичээн, авга эгчийндээ очин ганц хоёр хоногийг хорооно. Гэвч нагац ах нь түүнийг хүүхдүүдтэйгээ хамт авч яван гэрт нь хүргэж өгдөг билээ. Энэ удаа ч охин мөн л ийн хүргүүлж харив. Охин өмнө нь ээждээ хойд эцгийнхээ нэг л хачин байгааг хэлмээр байвч түүний уур хүрвэл ээжийг нь зодож мэднэ гэж айна. 
Нэг удаа түүнийг гэртээ очиход ээжийнх  нь гар, мөр хөхөрсөн байсан бөгөөд - Таны бие яагаад хөхөрчихсөн юм бэ? гэж асуухад нь – Мориноосоо унаад гэсэн аж. Мөн нэг шөнө ээж нь уйлж байх дуулдсан аж. Охин ээжийнхээ хэлсэн үгэнд итгээгүй билээ. 
Машины дуунаар гарч ирсэн ээж нь – Хүүе миний охин хүрээд ирэв үү гэж түүнийг үнсэн угтав. Тэгээд  ахтайгаа мэнд мэдээд -та хэд орохгүй юм уу? гэхэд -эгч нь ганцаараа, эртхэн очихгүй бол болохгүй гэдэг нөгөөх л үгээ хэлэхэд хүүхдүүд нь машиныхаа цонхоор -баяртай гэж гараа даллаж харагдана. Сэрж хариу даллаад-баярлалаа ах, сайн яваад хүрээрэй гэв. Ээж нь -дүү нь унтаж байгаа орж  бай, би хэдэн аргал хормойлоод ирье гэлээ. 
Охиныг гэртээ ороход бяцхан дүү нь нам унтаж байв. Тэр дүүгээ өхөөрдөн үнсээд цүнхээ орны дээд талд тавиад дутуу хаагдсан хаалгаа таттал сайн хаагдахгүй байв.Тэр “өчигдрийн бороо, цаснаар хаалга гажчихаж, бороо сүүлдээ цас орсон гэхэд харин ч өнөөдөр дулаахан байна шүү” гэж бодох зуураа цай аягалан боорцог, өрөм хийн идэж суутал хаалга онгойн, хойд эцэг нь орж иржээ. 
( Дэлгэрэнгүй... | 0 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: Наваанжамбын Мөнхсайхан ДАРДАС
Оруулсан admin on 2023-01-04 10:00:00 (7855 уншсан)
“УТГЫН ЧИМЭГ-2022” НААДАМ
II ШАТАНД ШАЛГАРСАН БҮТЭЭЛ
МЗЭ-ээс зохион байгуулдаг “Утгын чимэг 2022” наадам 2023 оны 1 дүгээр сарын 19-нд болно.  Уг наадмын сүүлийн шатанд өрсөлдөх 10 өгүүллэгийг цувралаар танилцуулж байна. 

Наваанжамбын Мөнхсайхан

ДАРДАС

Тал нутгийн сөл өвсний өнгө өглөөний наранд нэлдээ шаргалтан туяарна. Эртлэн бэлчсэн хонин сүргийн араас гандсан хөх дээлтэй өвгөн хашин хээр морьтой аажуухан бөг бөг шогшино. Дондог өвгөн угийн эртэч зангаараа ийнхүү хонио бэлчээж шуудран гүйхээс нь сэргийлж толгойг нь дарахаар яваа нь энэ. 
Өвгөний бие ойрдоо ихэд ядруухан басхүү бухимдалтай яваа. Хөгшин нь аймгийн төвд хүүгийнхээ жаалуудыг харахаар явж, өвгөн хэдэн малтайгаа үлдэн намаржаалж буй. Нэг л өглөө намаржааных нь хажууханд олон том машин ирж газар өрөмдөөд эхэлсэн. Маргааш нь сумын дарга годгор хархүү ирж "За Дондог гуай, танай энд онц чухал ашигт малтмалын орд илэрсэн учир Засгийн газрын зөвшөөрлөөр уурхай нээхээр болсон доо" хэмээн албархаг нь аргаггүй хоолойгоо засан хэлчихээд аяга цай амсуут год хийн данагар хар машиндаа суугаад даржигнуулан одсон. 
( Дэлгэрэнгүй... | 0 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: Битогтохын Цогнэмэх Ай, Сүнжидмаа минь ээ, хө!
Оруулсан admin on 2023-01-04 09:58:43 (7999 уншсан)
“УТГЫН ЧИМЭГ-2022” НААДАМ
II ШАТАНД ШАЛГАРСАН БҮТЭЭЛ
МЗЭ-ээс зохион байгуулдаг “Утгын чимэг 2022” наадам 2023 оны 1 дүгээр сарын 19-нд болно. 
Уг наадмын сүүлийн шатанд өрсөлдөх 10 өгүүллэгийг цувралаар танилцуулж байна. 

Битогтохын Цогнэмэх 

Ай, Сүнжидмаа минь ээ, хө!

Богд уулын оройд хүйтний будан татжээ. Өглөөний наран шаргалд намрын түнэр ой алтан луу эвшээх лүгээ адил хөлбөрөнгүй авай.
..Ариун далайн ус мэт тунгалаг хө
Ай хө, Сүнжидмаа чамайг
Авч яваад үхэвч гомдолгүй шүү.. хэмээн ордос, халх эрс холилдон дуулах нь сонсогдонгуут Сүнжидмаагийн хөллөн яваа сүйх тэрэгний хойноос алаглан хошуурах хүрээнийхний хөл хөс тогтворгүйтээд иржээ. Энэ үест “Царайны гоод нь саргүй шөнө ном уншмаар сайхан” заяасан Сүнжидмааг сэтгэл дотроо өмчлөн булаалдагчид ил улаанаар мөргөлдөх аяс тодрох үед амийг нь сахигч шадар хоёр эр сүйх тэрэгний өмнө хойно зай гарган хүмүүсийг холдуулж эхлэв. Энэ бол тэдний очих газар ойртсоны тэмдэг болой. 
Олны бужигнаан дундаас ихэс дээдэс л хөлөглөдөг эрээн лууны сийлбэр бүхий гоёмсог аравчтай жууз тэрэг гэнэт гарч ирээд явдал зэрэгцэв. Мөнөөх жуузнаас “Ай л хөөрхий, Сүнжидмаа минь ээ хө” гэж гэгэлзүүлэн дуулах нь сонсогдоход Сүнжидмаагийн дотор мүегэнэн бүлхэлзэв. “Гурван жил сураггүй болсон Бүргэд маань юуны учир хамар дороос өнөөдөр ургадаг байна аа” гэж бодон аядмагц зэрэгцэн ирсэн жууз тэрэгний хаалга илбийн мэт онгойж, хүчирхэг нэгэн гар түүнийг хэнд ч мэдэгдэлгүйгээр сүйх тэрэгнээс нь шилжүүлэн авч оджээ. 
( Дэлгэрэнгүй... | 0 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: Баянмөнхийн Цоожчулуунцэцэг : ХИШИГ
Оруулсан admin on 2023-01-04 09:55:47 (8217 уншсан)
“УТГЫН ЧИМЭГ-2022” НААДАМ
II ШАТАНД ШАЛГАРСАН БҮТЭЭЛ
МЗЭ-ээс зохион байгуулдаг “Утгын чимэг 2022” наадам 2023 оны 1 дүгээр сарын 19-нд болно. 
Уг наадмын сүүлийн шатанд өрсөлдөх 10 өгүүллэгийг цувралаар танилцуулж байна. 
Баянмөнхийн Цоожчулуунцэцэг

ХИШИГ

“Зуны тэргүүн сарын шинийн 3-ны өдөр Тээлийн төв дээр наадам болох гэнэ. “Хахир” Балган бүх зардлыг нь даах юм байх” гэсэн яриа олны амнаас ам дамжиж ирсээр Сүрэнгийн чихэнд хүрчээ. Адууны эрэлчний амнаас сонссон энэ үг Сүрэнгийн дотрыг маажаад авах шиг санагдав. Тэрээр
-Хн. Хахир Балган  хэдийдээ тийм өгөөмөр болов. Ашиг хонжоо л хайж байгаа биз. Эсвэл ам дамжсан худлаа л яриа байлгүй дээ  хэмээн бодсон ч ёозгүйхэн бодлоо бусадтай хуваалцсангүй. Гэтэл энэ яриаг үнэн гэдгийг батлах гэсэн мэт том цэнхэр цаасан дээр тод хар өнгөөр угалзруулан бичсэн урилгыг Балган өвгөний зээ хүү түүнд хүндэтгэлтэйгээр авчирч өгөх нь тэр. Гашуун усанд автаж, мундраа хутгаж, муу хэлүүлж, магтаал сайшаалаас хол явсан Сүрэнд хэзээ ч ийм урилга заллага ирж байсан удаагүй учраас бага зэрэг гайхширан
( Дэлгэрэнгүй... | 0 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: А.Ивээл : БУЙД СУМЫН НААДАМ
Оруулсан admin on 2023-01-04 09:53:24 (8131 уншсан)
“УТГЫН ЧИМЭГ-2022” НААДАМ
II ШАТАНД ШАЛГАРСАН БҮТЭЭЛ
МЗЭ-ээс зохион байгуулдаг “Утгын чимэг 2022” наадам 2023 оны 1 дүгээр сарын 19-нд Дуурийн театрт болно. 
Уг наадмын сүүлийн шатанд өрсөлдөх 10 өгүүллэгийг цувралаар танилцуулж байна. 

А.Ивээл

БУЙД СУМЫН НААДАМ

Хоног хоногоор наадам ойртоход нэг л сайхан, баярын догдлол жиргэх нь бахтай. Наадмын хуушуур идэх, айраг уух, шинэ цолтнууд тодрох гээд цөмөөрөө гоё агаад сэтгэлд таатай. 
Цогт энэ зун улсын Наадмыг хөдөөгийн суманд үзэж, сумын наадам гэдгийг анх харсан төдийгүй өөрөө барилдав. Нам жимхэн сумын төв Наадмын өдөр огт ондоо болчихдог аж. Наадмын талбай дээр цагаан хоолойгоор дуу хөгжим эгшиглээд, наагуур цаагуур хэсэг морьтон давхилдаж, өнгө өнгийн дээл, алчуураар гоёсон охид хүүхнүүд эрчүүдийн харцанд ээрүүлэн гунхах нь сайхан. 
Наадамчид морьдоо тушаад тойрч суун тамхилах ба дунд нь бас болоогүй ээ, өндөр шилтэй сархад гозойж харагдах. Тэнд ч нэг халамцуу нөхөр мотоциклтэй яах гээд байгаа нь мэдэгдэхгүй сагсалзан давхиад л, энд ч нэг морьтой эр амыг нь ангалзтал татаж дөвчигнөөд л. Наадмын дүр зураг нэг иймэрхүү байх нь сумын наадмын төрх ажгуу. 
Улсын цолтой бөхөөс дутахгүй ханхар ханагар эрс асар майхны гадуур хөндөлсөж даналзаад, хүн ам нь дийлэнхдээ хот суурин бараадаж нүүгээд суманд цөөхөн хүн үлдсэн гэж яривч Наадмаар хөл тавих зайгүй битүү болох нь гайхаш төрүүлнэ авай. 
Хөдөө төрсөн ч хотод өссөн Цогт багаасаа жүдо, самбогоор хичээллэж барилдааны дөр суусан, медаль шагналын амт үзчихсэн хулгар чихтэй оюутан. Цээжээ нүцгэлээд жийнсэн өмдтэйгөө зодоглосон Цогтод гурвын даваанаас аманд гарахад нь зодог шуудаг, монгол гутал өмсүүлжээ.
- Энэ боорцгон чихт чинь сүрхий гайхал бололтой шүү гэцгээхийг тэр сонсчээ. Наадмын өглөө түүний нүдэнд мөрөө гаргасан дан цэнхэр тэрлэгтэй, дүрлэгэр алаг нүдтэй нуруулаг бүсгүй өртсөнийг сэм сураглаад чих тавьбал Юмдүүжин гэх бөгөөд нэр нь хүртэл сонсголонтой яруу, цаанаа л нэг харц булаагаад, сэтгэлд жигтэй совингийн манан татуулсан нь тааламжтай байлаа. 
( Дэлгэрэнгүй... | 0 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: Х.Эрдэнэцэцэг : ГЭРЭЛТЭГЧ ХУЛС МОД
Оруулсан admin on 2023-01-04 09:49:13 (7205 уншсан)
“УТГЫН ЧИМЭГ-2022” НААДАМ
II ШАТАНД ШАЛГАРСАН БҮТЭЭЛ
МЗЭ-ээс зохион байгуулдаг “Утгын чимэг 2022” наадмын сүүлийн шатны шалгаруулалт 2023 оны 1 дүгээр сарын 19-нд Дуурийн театрт болно. 
Уг наадмын сүүлийн шатанд өрсөлдөх 10 өгүүллэгийг цувралаар танилцуулж байна.  
Х.Эрдэнэцэцэг
/Япон улс. Осака хот/  

ГЭРЭЛТЭГЧ ХУЛС МОД

Тэр өглөө Цэнгэл заншсан ёсоор эр нөхөр Токадаг ажилд нь үдэв. Токада гарахынхаа өмнө Цэнгэлийн духан дээр үнсээд гарав. Дараа нь Цэнгэл хүү, охин хоёроо сургуульд нь үдэв. Тэгээд ганцаараа үлдлээ. 
Цэнгэлийн хувьд өглөө бүр нь тэгж эхэлдэг агаад эл бүхэн яг хорин жил давтагджээ. Эхэндээ Цэнгэл зөвхөн эр нөхрөө ажилд нь үддэг байсан бол одоо хүү, охин хоёроо сургуульд нь үддэг болжээ. Их далайн дундах эл арал дээр анх ирсэн цагаас хойш Цэнгэлд борви бохисхийх өдөр байсангүй. Харин эдүгээ үр хүүхдүүд нь өсөж том болоод, нэг үеэ бодвол царай зүсээ тухтай тольдон ажиж, нас дагасан өө сэв бүрээ анзааран харж, элдвийг бодох завтай болжээ. Гэвч тэгэх тусам ямар их ганцаардаж буйгаа улам бүр мэдэрнэ. Тэр их ганцаардал нь түүнийг хааяа давчдуулах боловч Цэнгэл яаж ийгээд тайвширч дөнгөдөг байлаа. Гэтэл тэр өглөө түүнд нэг л хачин байв. Толинд харахад өөдөөс нь огт танихгүй хүн шиг царай муутай ахимаг авгай ширтэх ажээ. Тэгмэгц Цэнгэлд амьдралын гашуун амт анх удаа, их гүнээсээ шархиран амтагдах шиг санагдав. Тэгэхээр нь толины өмнө хэсэг гөлрөн сууж байснаа аажуухан босож хувцаслаад гэрээсээ гарлаа. Цаг хугацаа гэгч хэрхэн хувирч оддог тухай Цэнгэл бодож байсангүй. Гэтэл нэг мэдэхэд хорин жил өнгөрчээ. Бүхэл бүтэн хорин жил шүү!!!   
Гэрээсээ гараад Цэнгэл хаачихаа мэдэхгүй хэсэг зогсов. Тэгснээ хандсан зүгтээ алхав. Алхсаар яваад нэг мэдэхэд өөрийн дуртай цэцэрлэгт хүрээлэнд хүрсэн байв. Тэндээ хэсэг зогсон амьсгаа дараад, ирэх болгондоо очиж суудаг өндөр модны доор суулаа. Зөвхөн тэр модны доор суувал л бүтэн амьсгаа авч болмоор санагдана. Гэвч тэгж чадсангүй. Харин ч бүр хамаг бүхнээ ил гартал асгаруулан уйлмаар болов. Тэглээ гээд нүднээс нь ганц дусал нулимс гарсангүй. Өөр бас нэг хачирхалтай нь гэвэл эргэн тойронд ургасан төгөл моддыг гөлийн ширтэхэд цээж нь гэв гэнэтхэн хөнгөрөөд, бүр хов хоосон оргилоо. Чихэнд нь гагцхүү салхины сэрчигнээн шувуудын жиргээнтэй хослон сонсогдоно. Орчлон дэлхий дээр Цэнгэлээс өөр хэн ч байхгүй юм шиг. Цэнгэл л ганцаархнаа өндөр модны доор сууж байгаа юм шиг. Тэрхэн агшинд бүх юм гэв гэнэт царцаж, цаг хугацаа ч нам зогсох шиг. 
Цэнгэл хэдий хэр удаан сууснаа анзаарсангүй. Түүнийг тийн гиюүрч суутал нэг хүн мөрнөөс нь зөөлөн дугтчих шиг болов. Цочин өлийж харвал өмнө нь хариугүй нэг муу бөгтөр өвгөн зогсож байлаа.
( Дэлгэрэнгүй... | 0 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: Жа.ПҮРЭВ : Гарын үсэг /Өгүүллэг/
Оруулсан admin on 2022-07-19 11:06:35 (8840 уншсан)

 Хөдөөлж гадаалсан тоосоо ч арилгалгүй ажил дээрээ очив. Ширээний ард дөнгөж суумагц нарийн бичгийн дарга хүүхэн сагсайсан цаас авчраад урд тавилаа. Баахан урилга харагдана. Юун урилганууд байдаг билээ гэж гайхав. Гэтэл өнөөдөр арванхоёрдугаар сарын 31. Шинэ жилийн баярын өдөр шүү дээ гэж санав. Урилгуудыг задалж үзэв. Ихэнх нь баяраа тэмдэглээд өнгөрсөн байна. “Доктор Норов таныг хүрэлцэн ирэхийг урья” гэсэн нэг хэвэнд цутгасан мэт үгсийг урилга бүрээс уншиж үзэв. Өлөө орой тэмдэглэх шинжлэх ухааны академийнхаа шинэ жилийн баярт эрдэмтэн хүний хувьд оролцох нь чухал гэж би үзээд урилгыг нь тусад нь тавив. Тэгтэл хаалга сэвхийн онгойж тас хар үсээ мөр хондлой руугаа асгаруулсан өндөр гоолиг бүсгүй хаалганы наана зогсоод “Орж болох уу?” гэж байна. Орж ирчихээд орох уу гэх юмдаа гэж шоолонгуй бодоод толгой дохив. Бүсгүй эрүүл чийрэг залуу хүний алхаагаар товолзтол алхлан ширээний дэргэд ирснээ “Уучлаарай. Таныг мал аж ахуйн хүрээлэнгийн захирал доктор Норов гэдэг үү?” гээд миний “Тиймээ” гэж гэхийг ч хүлээлгүй цүнхээ уудалж дугтуй гаргаж сарвайв. Бас л нэг урилга ирлээ дээ. Очиж чадахгүй л юм байна даа гэж бодоод бүсгүйн урмыг унтраахгүйн тулд “Баярлалаа” гэвэл өнөөх бүсгүй нэг тэмдэглэлийн дэвтэр гаргаж ирээд “Хүлээн авлаа…” гэсний арын зайг сүмбэ шиг урт хуруугаараа зааж яг энд та гарын үсгээ өөрийнхөө тогтсон хэв загвараараа зурчих. Өгүүлсэн эзэн нь ингэхийг танаас хүссэн юм гэв. Урилга өгснөө доллар өгсөн шиг гар хөлийн үсэг зуруулж сүржигнээд яах нь вэ гэсэн шүү юм бодож бүсгүйг түргэн гаргахаар үзгээ шүүрч аваад гарын үсгээ зурав. Дэгжин хүүхний сүр бадруулж өгсөн дугтуйг задлах гэтэл лацадсан байв. Урилга өгөх гэж нууц амрагийн захиа хүргэх шиг юм болох нь гэж санаад инээд хүрэв. Гэтэл бүсгүйн хэлсэн “Та гарын үсгээ тогтсон хэв загвараараа зураарай” гэсэн үг сэтгэл сэрхийлгэн нэгийг бодож лацтай урилгаа ширээ рүү түлхээд тээр жилийн нэгэн үйл явдлыг эргэн санах гэж дурдатгалын цэнхэр манан дунд боддоо бэлчээв. ( Дэлгэрэнгүй... | 0 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: Ж.Дамдиндорж : Халагдсан цэрэг
Оруулсан admin on 2022-03-18 22:18:11 (13292 уншсан)

Дамба, Норжмоо хоёр наадам тарсан өдөр сумын төвөөс нар шингэхийн өмнөхөн гарлаа. Тэд өндөр уулын сүүдэр буусан тал дундуур шинэхэн улаан “Ява”-гаар тийрэлтэт онгоц шиг цэнхэр утаан зам үлдээн дээд зэргийн хурдтай давхилаа. Норжмоогийн улаан алчуур салхинд дэрвэлзэн хийсэж, дотроо ялимгүй зүрхшин айсан тул Дамбын бэлхүүсээр чанга тэвэрч, махлаг зөөлөн хацраа түүний даланд наалдуулан халуу дүүгүүлж сэтгэлийн дотор хэмжээгүй баяр жаргалд автагдан явжээ. Зарим хотгор, жижигхэн судаг газар мотоцикль нисэх мэт дүүлэхэд тэр хоёр нүдээ тас анина.

( Дэлгэрэнгүй... | 0 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: Б.Улаанхүү : Дурсамж өгүүллэг
Оруулсан admin on 2017-07-17 16:09:48 (9873 уншсан)

Манайх гэдэг айл найман хүүхэдтэй өнөр өтгөн тэр үеийн жирийн л нэгэн сайхан айл. Аав ээж хоёр минь арван хүүхэд төрүүлж хоёрыг нь хүн болгож чадаагүй ч таван хүүтэй гурван охинтой тэр үедээ бүлтэйд тооцогдсон малчин айл. Нэгдлийн тэмээ хариулж хэдэн хүүхдүүдээ өсгөж яваа хоёр ачтан.
Аав ээж хоёртоо талархаад баршгүй. Миний ээж хил залгаа Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумаас бэр болж ирсэн хүн л дээ.Хаврын нэгэн нарлаг сайхан өдөр нутагтаа очиж аавынтайгаа зусахаар ээж санал гаргаж аавтай ярилцаж тохирсон билээ.Олон жил нутагтаа очиж зуслан тааруулаагй болохоор тэр биз. ( Дэлгэрэнгүй... | 0 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )

Өгүүллэг Богино өгүүллэг: Миний ээж
Оруулсан admin on 2016-10-20 17:45:40 (14918 уншсан)

Миний муу ээж ямар бусдын ээжтэй адил булган дээл өмсөж,том том алт зүүгээд л, хувийн жолоочтой жип машин унаад л, ач зээгээ үнэтэй хувийн сургуульд зөөдөг ч биш. Хүүхдүүд нь үнэтэй машин унаж , алтаар гулгидаг ч биш.

Миний ээжид ердөө цорын ганц булган малгай байдаг. Муу аав минь авч өгсөн болохоор ч тэр үү ээж маань түүнийгээ хачин их нандигнана. Шинэ жил, цагаан сар энэ тэрээр нөгөө нандин малгайгаа гаргаад үсийг нь үлээгээд л сэгсрээд л сүйд болно. Эмэгтэй дүү маань ээжид та наад муу хуйхаа ядаж загварыг нь өөрчлөөч гэж дүргүйлхэх зөвлөх хоёрын хооронд үглэнэ.. Миний ээж энэ чинь та нарын наадах хужаа булганы хажууд жинхэнэ орос булга. Та нарын булга ч дээ их но-той доо. Аягүй бол тарвага, нохойны арьс ч байхдаа ч сийхгүй гээд л дүүг маань цаашлуулж гарна. Би энэ малгайг чинь 3-р цахилгаан станцын арын орос дэлгүүрээс үүдэнд нь зогсдог орос цэрэгт нь 5 төгрөг атгуулж байж орж авсан юм даа. Аав чинь баазын аврага болсон мөнгөө надад өгч юу дуртайгаа ав гэж билээ Би тэгээд л ....гэж ирээд л ярина.

Миний аав жолооч хүн байж билээ. Гэхдээ тээврийнх биш усны жолооч. Оройд гэрээр нэг татсан хэцэнд аавын маань нойтон хувцас өлгөөстэй байдаг байлаа. Би ахлах ангид орсон жилээ зуны амралтаараа аавынхаа грушигийг хийж овоо хэдэн төгрөг олж хирдээ подойж байж билээ. Харин ээж минь бичээч. Бичгийн машины тог тог хийх чимээ надад их сайхан санагддагсан.

( Дэлгэрэнгүй... | 3 | Богино өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Богино өгүүллэг: Хожимдсон ухаарал
Оруулсан admin on 2016-10-17 12:39:24 (14309 уншсан)

Би ээжийгээ хачин их зовоож бараг үзэн ядаж өссөн тэнэг хүн дээ. Миний энэ үзэн ядалтыг миний аав бүр дэврэээж хурцалж байсан гэхэд болно доо. Ээжийнхээ хэлсэн үг бүрт адарч бараг чи надад ийм үг хэлэх болоогүй гэх шахам юм хэлнэ. Жаахан дургүй хүргэвэл ангийнхаа хүүхдүүдийнхээр очоод хэвтэчихнэ. Аав минь биднээс тусдаа амьдардаг ч баяр бүрээр бидэнд тор дүүрэн юмтай ирнэ тэхдээ албатай юм шиг голцуу халамцуу айлчилна. Тэгээд л нөгөө улигт хэрүүлээ эхлэнэ дээ. Чи хэрвээ олигтой байсан бол энэ хэдэн хүүхдийн хувь заяа ингэж эргэхгүй байсан юм. Чи л янз бүрийн хүн амьтантай явалдаж байж ийм боллоо. Чиний бөгс бөөрнөөс л болоод энэ гэрийн хувь заяа ийм болсон энэ тэр гээд ээжийг минь бахаа ханатал доромжилж элдэвлэж байгаад явна. Харин ээж минь ганц ч үг хэлэхгүй дуугүй л сууна. Нэг удаа аавыг улигт хэрүүлээ эхлэх үед ах маань уурлаж авчирсан чихэр боовыг нь шалаар нэг тараагаад хаячихаж билээ.. Том ах маань тэр үед биднийг бодвол ухаан сууж эхэлсэн нь тэр байхдаа. Аав ч дахиж энэ талаар дуугаргахгүй болсон юм даг. Харин энэ үед ээж минь аавыгаа яахавнав дээ хэмээн өмөөрөнгүй дуугарахад нь доромжлуулж байхдаа таарсан ёстой усан тэнэг гэж би бодож байж билээ

( Дэлгэрэнгүй... | 3 | Богино өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Роман, тууж: НОМ : Урвагсадын удам
Оруулсан Ууганбаяр on 2014-05-31 23:30:52 (11169 уншсан)

Өмнөтгөл 

“Шинэ эриний түүх” Энэхүү номонд энэ гаригт Дэлхийгээс дүрвэж ирсэн хүмүүс шинэ эрин ирлээ хэмээн он цагыг тоолж эхэлсэнээс хойш бүхий л түүхийг багтаажээ. Энэхүү номын чухал хэсгүүдээс товчхон дурьдвал.


Шинэ эриний эхлэл: Хүмүүсийн амьдардаг Дэлхий 2182 онд бохирдлын дээд цэгтээ хүрж уух усгүй болсоноос амьд үлдсэн цөөхөн хүмүүс өөр гариг хайхаар шийдсэн юм. Хүн төрлөхтний эцсийн найдвар болсон 200 сая хүн хоёр жилийн турш сансрын уудмаар тэнэж гариг хайн явсаар эцэст нь Дэлхийтэй усны дусал мэт адил эл гаригийг олж дахин Дэлхийн түүхийг давтагдуулахгүй үүрд мөнх байхийг бэлгэдэн “Мөнх” гариг хэмээн нэрийдэв. Эцэст нь энд ирсэн хүмүүс тусгаар улс байхаа больж нэгэн улс, нэгэн гариг болохоор болж бүх улсийн төлөөлөгчид гарын үсэг зурцгаалаа. Эндээс бүгдийг нь захирсан нэг хаан эсвэл нэг ерөнхийлөгч гаргахийг хүмүүс хүсээгүй болохоор хорин сая хүн тутмаас нэг нэг төлөөлөгч гарган зөвлөлийг байгууллаа. Бүхий л томоохон асуудлыг зөвхөн зөвлөлүүдээр л дамжуулан шийдэхээр тогтов.

( Дэлгэрэнгүй... | 2 | Роман, тууж | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Богино өгүүллэг: Миний гэгээи хайр
Оруулсан admin on 2014-01-05 18:24:00 (14379 уншсан)

Хөл чинь гайгүй юу? гэх дуунаар толгойгоо өндийлгөн харвал манай зэргэлдээх ангийн том алаг нүдтэй, царайлаг, бор хүү арьс нь язраад цус нь гоожиж байгаа хөл рүү минь зааж асуулаа. Би шатнаас унасандаа бантан дуугарч чадсангүй дэмий л толгойгоо дохилоо. Нөгөө хүү намайг эвтэйхэн гэгч нь сугадаж босгоод ойролцоох сандал дээр суулгаад цүнхээсээ чийгтэй салфетка, шархны лент гарган өгөөд зүгээр байснаас арай дээр байх гэж хэлээд нүдээ ирмэн инээмсэглэлээ.

( Дэлгэрэнгүй... | 5 | Богино өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: Мөрөөдлийн хайр
Оруулсан admin on 2013-05-14 10:29:46 (14200 уншсан)

 Халиунаа шахалдаж чихэлдэн байж арай ядан автобусанд ороод цүнхээ онгойлготол түрийвч нь байхгүй байлаа. 500 төгрөгтэй байсан түрийвчээр яах гэсэн юм болдоо. Ядарсан оюутны түрийвчэнд юу л байв гэждээ гэж нүдэндээ нулимс цийлэгнүүлэн бодож зогстол кондуктор

-         Алив билетээ үзүүл эсвэл мөнгөө гэж шаардан хэлэв. Халиунаа нулимсаа барьж ядан

-         Эгчээ би түрийвчээ алдчихлаа

-         Та нарын худлаа үгэнд хэн итгэдэг юм. Битгий өрөвдөлтэй царайлаад бай. Дараагийн буудал дээр бууна шүү гэж хаалгаруу түлхэв.

( Дэлгэрэнгүй... | 39 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: Валентины өдрийн шоколад
Оруулсан admin on 2013-02-09 01:05:13 (14387 уншсан)

Багшийн модон самбар дээр 2-р сарын 14 гэж тодоос тод бичээстэй . Хичээлийн хамгийн сүүлийн цаг завсарлахад 20-иод минут дутуу байлаа. Хонхны дууг хүлээсээр байгаад би бүүр тэсэж чадахаа болилоо. Багшийн зааж байсан хичээл ирэх долоо хоногийн шалгалтын сэдэв байсан ч ухаан санаа маань аль хэдийнээ гэрт хийхээр бэлдэж орхисон тэр амттанруу яарч цагийн зүүний чимээтэй хамт тоолж хонх дуугарахыг тэсэн ядан хүлээж байлаа.  Аз болоход нэг их удсангүй

( Дэлгэрэнгүй... | 11 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )
Өгүүллэг Өгүүллэг: Гэгээн валентин
Оруулсан admin on 2013-02-09 00:40:24 (12107 уншсан)

Хамгийн дэгжин даашинзаа өмсөөд, Болороогоос зээлсэн гялалзсан хар туфлиэ  ахин дахин харж, ороосон үснийхээ хэвийг гаргахгүйг хичээн эвтэйхэн толины өмнө хэд хэд эргэлдээд авлаа. Өнөөдөр ч Сэлэнгийн хувьд аргагүй чухал өдөр, чухам ингэж гоёж гоодож догдлох нь ч аргагүй.

( Дэлгэрэнгүй... | 4 | Өгүүллэг | Өгүүллэг | )